Tijd voor burgerinitiatief voor redding van beeld Naom Gabo

Het beeld van Naom Gabo voor de Bijenkorf verkeert in verval, schrijft Rinus van Riel

De jaren ’50 en ’60 was de tijd van mijn jeugd in Rotterdam. De opening van de Lijnbaan, de aanleg van de Metro en van Europoort. Manifestaties als de E’55, Ahoy, de Floriade en C’70. En vanzelfsprekend de nog vele lege vlakten die zich stap voor stap vulden met projecten van de wederopbouw. Een gevleugeld begrip was dat, wederopbouw. Hoop op een betere toekomst was overal voelbaar. Optimisme en „de schouders eronder”, dat was het parool. En met al die wederopbouw projecten voelde je een verbondenheid. En trots. Dat de stad voortdurend overhoop lag door de bouwwerkzaamheden, nam iedereen op de koop toe. Mijn moeder vond het wel sneu voor de nieuwe burgemeester, Wim Thomassen, dat de stad altijd opgebroken was. Ik vond dat een aandoenlijke gedachte van haar. Daarom was die Thomassen juist gekomen, dacht ik. Meewerken aan de wederopbouw.

Een van de hoogtepunten voor de Rotterdammers was de nieuwe Bijenkorf aan de Coolsingel, geopend in 1957. Het gebouw van Marcel Breuer was zijn tijd ver vooruit. Als kind was ik enorm onder de indruk van het beeld van Naom Gabo voor de Bijenkorf. Zonder titel, maar ik kende het als De Tulp. Het beeld van Zadkine, de verwoeste stad, is het symbool van de ontberingen van de oorlog en de plek van de 4 mei herdenking. Het beeld van Gabo is het symbool van de wederopbouw. Door zijn rijzige vorm, het materiaal en zijn techniek is het in alles vernieuwend. Het beeld staat stevig verankerd in de aarde, is stoer en straalt ambitie uit. Wat is meer Rotterdams? Doordat het dicht op de gevel van de Bijenkorf staat opgesteld, valt het iets te weinig op. Dat is jammer.

Bijna zestig jaar later is het beeld van Gabo in zeer slechte staat. Het heeft een eigenaar, maar die voelt zich duidelijk niet verantwoordelijk. Er is al jaren gebakkelei over wie de restauratie betaalt, maar dat leidt tot niets. Je kunt verwachten dat er onderdelen vanaf gaan vallen, dan komt vanwege het gevaar sloop van dit symbool van de wederopbouw in zicht. Dat mag niet gebeuren. Er zijn elke vrijdag klaagzangen uitgevoerd bij het beeld, maar die hebben niet geholpen. De gemeente wil wel bijdragen, maar niet te veel. In een goed Rotterdamse traditie zou een Burgerinitiatief het beste zijn. De huidige eigenaar draagt het beeld met een bruidschat over aan een op te richten stichting en particuliere fondsen en de gemeente brengen de rest van de 7 ton op die de restauratie gaat kosten. Wie doet mee? Het zou mooi zijn als in 2020 de restauratie is voltooid, 75 jaar na de bevrijding. Verhuizen naar een andere plek zou ook nog kunnen. En elk jaar op 18 mei daar het startschot voor het feest van de wederopbouw.