Met fraaie bariton serveerde Merle Haggard (1937-2016) zijn droge humor

Necrologie Merle Haggard (1937-2016) Countryzanger en muzikant

Haggard werd gezien als grondlegger van de elektrisch verstrekte countrymuziek die zich afzette tegen het fondant en de violen van Nashville.

Merle Haggard in 2007. Foto AP

Merle Haggard was de zingende dichter van de werkende klasse. De countryzanger, songschrijver, gitarist en fiddlespeler uit Californië, die woensdag op 79-jarige leeftijd overleed aan een longontsteking, vestigde zijn naam in de jaren zestig met poëtische countrysongs als Sing me back home, (Tonight) The bottle let me down, Branded man en het controversiële Okie from Muskogee. Samen met Buck Owens wordt Haggard gezien als de grondlegger van de Bakersfield Sound: ongepolijste elektrisch versterkte countrymuziek die zich afzette tegen het fondant en de violen van Nashville.

Als kind van arme ouders uit Oklahoma die in de jaren dertig hun geluk zochten in Californië, bleef Merle Haggard zich altijd een ‘Oki’ voelen. Hij groeide op voor galg en rad en bracht als jonge inbreker en vechtersbaas veel tijd door in jeugdgevangenissen. Later verklaarde Haggard dat de countrymuziek hem gered heeft van een leven van misdaad. Gitaar speelde hij sinds zijn twaalfde, geïnspireerd door countrylegende Hank Williams en honkytonkzanger Lefty Frizzell. Na een poging in te breken in een roadhouse – in zijn dronkenschap had hij niet door dat het open was – belandde Haggard in de beruchte San Quentin-gevangenis, waar een optreden van Johnny Cash hem tot het inzicht bracht dat muzikant worden meer toekomst bood dan het boevenpad.

Haggard nam het op voor de outlaws en de gewone Amerikaan die zich niet herkende in de hippies

Zijn eerste successen boekte Haggard met (My friends are gonna be) Strangers en I’m a lonesome fugitive. Het zelfgeschreven Swinging doors werd gekenmerkt door de fraaie bariton waarmee hij zijn droge humor serveerde: een man die saloondeuren en een neonreclame in zijn huis laat monteren hoeft nooit meer naar de kroeg om dronken te worden. In Branded man en Mama tried nam hij het op voor de outlaws en hardwerkende Amerikanen. I threw away the rose verwoordde zijn wrange visie op de romantiek: „I kept the wine and threw away the rose.” Ladies’ man Merle Haggard trouwde vijf keer.

In 1969 gaf hij met het droogkomische Okie from Muskogee een stem aan de verongelijkte gewone man die zich niet kon vinden in het Vietnamprotest en het druggebruik van de hippies. Haggard bleef zijn leven lang optreden en was een van de inspiratoren voor de film Crazy Heart, waarin Jeff Bridges een door het leven getekende countryzanger speelt die uiteindelijk de muziek verkiest boven de drank. In 1972 werd Merle Haggard door gouverneur Ronald Reagan gepardonneerd voor al zijn eerdere veroordelingen. Hij laat een oeuvre na van ruim vijftig tijdloze countrysongs, die onder meer werden gecoverd door Elvis Costello en Ray LaMontagne.