‘Ik ga niet meer zonder pepperspray van huis’

De eerste sekszaak komt deze maand voor de rechter. Er resten veel vragen.

De Duits-Iraanse Emitis Pohl. Foto Chris Keulen

Het plein tegenover het hoofdstation van Keulen ligt er rustig bij. Toeristen slenteren naar de Dom. Alleen de mobiele politiepost verraadt dat er iets is veranderd sinds Oudjaarsavond, toen dit plein het toneel was van diefstallen en aanrandingen die hebben geleid tot een verhit debat over de vraag of migranten een bedreiging vormen voor de vrijheid van vrouwen.

De komende weken zijn er vijf rechtszaken, waarbij er veel aandacht zal zijn voor de herkomst van de verdachten en de details van hun delicten. Vooral de zaak op 22 april, tegen een 26-jarige Algerijn die een vrouw betastte en bestal, zal in de schijnwerpers staan. Het is de eerste ‘seksuele zaak’ die uit de vele aangiften op Oudjaarsavond voortkomt. En juist over die categorie is heel weinig bekend.

Zo ligt het plein van Keulen er nu bij:

Uit navraag bij het Duitse OM, donderdag, blijkt dat er tot nu toe 1.157 aangiftes zijn gedaan. In 489 gevallen gaat het om seksuele delicten, waaronder twee verkrachtingen. De politie heeft 130 mannen in beeld – wat niet altijd betekent dat ze vastzitten. In 31 gevallen gaat het om mannen die zich mogelijk schuldig hebben gemaakt aan een seksueel delict. Van die 130 mannen komen er 42 uit Marokko, 39 uit Algerije, 17 uit Irak en 9 uit Syrië. In totaal zijn er 59 asielzoekers bij en 18 illegalen.

‘Geen gecoördineerde actie’

Maar hoe ze te werk gingen en of ze hun acties hadden voorbereid, durft Jürgen Mathies, de nieuwe korpschef van de politie in Keulen, niet met zekerheid te stellen, zei hij in maart tegen NRC. Zelfs de advocaten van de verdachten weten soms weinig over hun cliënten. „Ze hadden geen papieren op zak”, zegt Florian Storz, die drie mannen bijstaat. Eén van hen maakte op Oudjaarsavond ruzie met een politieagent, één stal een mobiele telefoon en één had amfetamine op zak.

Storz zegt dat de mannen in de noodopvang zitten en zes tot twaalf maanden geleden naar Duitsland kwamen. Of ze illegaal zijn, weet hij niet. „Ze hebben mij verteld dat er die avond geen sprake was van een gecoördineerde actie. Ze zijn op eigen initiatief naar Keulen gegaan om te feesten.”

Maar waarom werden er dan zo veel soortgelijke delicten in en rond het station gepleegd? Hoe langer het antwoord op die vraag uitblijft, hoe hoger de emoties oplopen. De burgemeester van Keulen, Henriette Reker, staat op debatavonden soms tegenover een tierend publiek.

Reker, de eerste vrouwelijke burgemeester van een Duitse miljoenenstad, zegt dat mensen die weigeren de gelijke rechten van vrouwen te omarmen, moeten worden bestraft „naar ónze maatstaven”. Waarmee zij indirect verwijst naar de buitenlandse achtergrond van de mannen die op Oudjaarsavond aan de gewelddadigheden deelnamen. „Asielzoekers zijn opgegroeid met een ander vrouwbeeld”, betoogt Reker. „Net als de generatie Duitsers voor ons. De kunst is dat vrouwbeeld zó over te brengen, dat ook die groep het tot zich kan nemen.”

Hoofdaanklager Ulrich Bremer is „niet ontevreden” over de voortgang van het onderzoek. Wel verloopt het onderzoek naar seksuele zaken veel trager dan andere zaken.

„Gestolen telefoons kun je traceren via serienummers. Maar van de mannen die seksuele delicten pleegden, bestaat meestal geen goed videomateriaal.”

Zelfs de super recognizer van Scotland Yard, die door de Duitse politie werd ingevlogen, kon volgens Bremer niet voor een doorbraak zorgen.

Reker raakte in oktober gewond bij een aanval met een mes door een man die tegen asielzoekers is. Ze was toen nog kandidaat voor het burgemeesterschap.