Gerard Reve maakte Wim Brands tot een levenslange veellezer

Reve, dat was pas leven – maar, moeder Maria in de Hemel, de zelfbenoemde volksschrijver is tien jaar na zijn feitelijke verscheiden wel heel erg dood. Niet dat de levenden hun best niet doen. Maar toen Matthijs van Nieuwkerk zich dinsdag halverwege De Wereld Draait Door naar zijn publiek draaide om te vragen wie van de aanwezigen weleens Reve had gelezen, leverde dat slechts eerbiedig zwijgen op.

De ontreving van Nederland lijkt zo met rasse schreden te naderen. Studiogast Jef Rademakers herdacht vooral de devote lolbroek terwijl ik bladerde door het enige boek dat verscheen rondom de verjaardag van Reves dood: Voor het naaktgeslacht. Toegift op het levensverhaal van Gerard Reve van Bert Boelaars. Naaktgeslacht? Echt Reve, maar dat is geen excuus. Het is vóór alles een anekdotisch boekje dat de toch behoorlijk uitputtende Revebiografie van Nop Maas bekritiseert en aanvult. Zo analyseert een van Boelaars informanten de relatie tussen Reve en zijn vriend Joop Schafthuizen: ‘Waarom ze dan toch al die jaren bij elkaar zijn gebleven? Ik weet het antwoord. Gerard had dagen dat hij zich zeven keer per dag aftrok. Dat deed Joop voor hem.’ A bit more information than I needed, maar goed: de treurige scène sluit aan bij het beste stuk uit Boelaars’ boek, waarin de schrijver verslag doet van een reeks bezoeken van het steeds verder vervallen rakende Geheime Landgoed van Reve in Zuid-Frankrijk. Tot een paar jaar geleden stond er nog een schrijfbureau van Reve zelf in een hoek: ‘Binnen in de huisjes ligt nu overal stof, vuil, dode insecten, oude troep en stof slaat door de muren. Op nog meer plekken groeien planten via gaten in de muur naar binnen.’ Pogingen van een Alkmaarse Reveliefhebster om de zelfgebouwde huisjes over te nemen van weduwnaar Joop Schafthuizen zijn op niets uitgelopen. Zijn weerspannigheid is ook een reden waarom het werk van Reve de afgelopen jaren maar sporadisch is herdrukt.

We dreigen zo de schrijver Reve uit het oog te verliezen; de man die met drie zinnen een leven voor de literatuur kon winnen. In een oud interview met de betreurde Wim Brands las ik: „Een nog grotere indruk maakte Gerard Reve met Nader tot u en Op weg naar het einde. Ik weet nog dat ik met mijn ouders met vakantie naar Schoorl ging, ik had de boeken van Reve bij me. Daar begon iemand tot mij te spreken. Ik hoorde een ongekende stem, die sensatie heeft mij tot een levenslange veellezer gemaakt.” Lezen, en dan doorgeven wat je hebt gelezen – ingewikkelder is het soms niet.

Dus zorg ervoor dat u vanavond een exemplaar van De ondergang van de familie Boslowits, de stille top van de boekenberg die de zogenaamde Grote Drie bijeenschreef, bij de hand hebt en lees het van de eerste tot de 47ste pagina. Het wordt een mooie avond.