Dit plan is een ‘Madurodam-oplossing’

Het nieuwe duurzaamheidsbeleid voor de gemeente Rotterdam van wethouder Pex Langenberg krijgt kritiek én lof

EON Energie centrale in de Rotterdamse haven. Foto ANP JERRY LAMPEN

Rotterdam breidt zijn bestaande milieu- en duurzaamheidsprogramma uit met een ‘pluspakket’, maakte verantwoordelijk wethouder Pex Langenberg deze week bekend. Rotterdam zou zo de eerste Nederlandse stad zijn die invulling geeft aan de uitkomsten van de klimaatconferentie in Parijs van dit jaar. De gemeente wil onder meer zonnepanelen plaatsen op braakliggende terreinen en schooldaken. Ook wil het college 10.000 woningen isoleren en de eigen diensten meer duurzame producten laten inkopen. Drie betrokkenen bekeken de plannen en geven hun oordeel.

De duurzaamheidsgoeroe

„Pex heeft goede intenties. De richting is goed.” Dat zijn gelijk de enige positieve woorden van hoogleraar transitiekunde aan de Erasmus Universiteit, Jan Rotmans. De duurzaamheidsgoeroe: „Dat mag ook wel, want het kan niet slechter dan nu. Rotterdam doet het dramatisch. Er ligt hier nog bijna geen zonnepaneel op de daken. Zelf kostte het me anderhalf jaar voordat ik ze op mijn dak mocht leggen. En ik moet vier à vijf maanden wachten tot ik een laadpaal krijg voor mijn elektrische auto. Lachwekkend.”

Nog lachwekkender vindt Rotmans de plannen om woningen te isoleren. „Dat is iets van tien, twintig jaar geleden.” Zijn voorstel: zet vol in op woningen die hun eigen elektriciteit en warmte opwekken. „Maak de komende tien jaar half Zuid energieneutraal via woningen die toch gerenoveerd moeten worden. Dat scheelt bewoners bovendien duizenden euro’s per jaar.”

„Was ik wethouder, dan ging ik praten met ASN en Triodos. Die krijgen hun geld amper weggezet, terwijl het rendement hiervan minimaal 8 procent is.” De politiek moet groter denken en handelen. „Dit zijn Madurodam-oplossingen in een tijd vol grote uitdagingen.”

De leverancier

„Elke stap duurzamer is een stap in de goede richting.” Jurjen Algra, woordvoerder van de Rotterdamse groene energieleverancier Greenchoice, is positiever over de ambities van het college: duurzaam omgaan met energie bestaat uit verbruik verminderen, eigen energie opwekken en voor het overige compenseren. Algra kan zich daarom goed vinden in de isolatie- en zonnestroom-ambities van de gemeente.

Wel ziet hij ruimte voor verbetering bij het inkoopbeleid. Sinds vijf jaar moeten alle gemeenten verplicht duurzame stroom inkopen. Rotterdam koos er in 2016 voor om de daadwerkelijke stroom en de groene certificaten (het bewijs dat stroom groen is) gescheiden aan te schaffen. Sindsdien neemt de gemeente grijze kolenstroom van E.on af, die zij compenseert met CO2-certificaten die overal vandaan kunnen komen.

Algra vindt dit zorgelijk. „Gemeenten zijn grote afnemers en moeten daarom vragen om 100% duurzame stroom uit Nederland. Dan gaan leveranciers windmolens bouwen en maak je stappen.”

De politicus

„De kop van het persbericht was heel hoopgevend”, zegt Arno Bonte lachend. Als raadslid voor GroenLinks is hij ruim tien jaar actief om Rotterdam milieuvriendelijker te maken. „Deze maatregelen zijn voor 90 procent een opsomming van bestaand beleid en voor de rest een aankondiging van wat eerder al beloofd was.”

Bonte noemt het onderzoek dat het college wil laten uitvoeren naar vervuilende tweetaktscooters. „Terwijl de raad vorig jaar al twee moties heeft aangenomen om deze te weren uit de milieuzone.”

Het pluspakket is daarom niet meer dan ‘een schamel beginnetje’. „Dit is bij lange na niet voldoende voor een Rotterdamse vertaling van de ambities uit Parijs.” Hij bepleit alle gemeentelijke gebouwen energieneutraal te maken en honderdduizend slecht geïsoleerde woningen te isoleren. En vooral: de haven anders te organiseren. „Het kernprobleem is dat Rotterdam nog steeds verslaafd is aan olie en kolen. De haven moet de omslag maken naar duurzame energie en een circulaire economie. Anders halen we de klimaatdoelen nooit.”