Nieuwe manier van werken frustreert hogeschooldocent

Hoger onderwijs Docenten van de Hogeschool Utrecht klagen over hun nieuwe flexibele werkplekken, zo blijkt uit een interne evaluatie.

Het ‘huisvestingsconcept’ van de Hogeschool Utrecht scoort een 4,7. Foto Rien Zilvold

Werken in een volledig opgeknapt gebouw – dat is meestal een feestje. Medewerkers van de Hogeschool Utrecht denken er anders over. In hun grondig verbouwde onderwijslocaties hebben ze flexplekken gekregen, en geen eigen ruimtes meer. Docenten moeten tussen collega’s en studenten hun lessen voorbereiden. Daardoor kunnen ze zich moeilijk concentreren en hebben ze het gevoel dat iedereen hen hoort en ziet, blijkt uit een evaluatie van het Delftse Center for People and Buildings (CfPB). Een rustig telefoongesprek voeren is er praktisch onmogelijk, vertrouwelijk contact is een probleem. Wie les geeft, kan spullen niet even laten liggen. Er is veel afleiding van mensen die langslopen.

Gewenning aan het nieuwe werken en leren vraagt tijd

College van bestuur

Je werkplek kan nu overal in het gebouw zijn, en dat bemoeilijkt voor de 3.500 medewerkers het contact met directe collega’s. Ook zijn er klachten op Nederlands derde hogeschool (35.000 studenten) over onrustige lessituaties, waarbij mensen van buiten meekijken.
Volgens het onderzoek van het CfPB, dat op het intranet van de hogeschool staat, is „een groot deel van de mensen negatief over de nieuwe huisvesting”. Personeelsleden hebben het gevoel dat de nieuwe gebouwen hun zijn opgedrongen. Werknemers „voelen zich niet voldoende betrokken” waardoor er ,,erg weinig draagvlak” is.

Onvrede

De onvrede komt volgens de onderzoekers onder meer door de snelheid waarmee de leiding van de hogeschool nieuwe manieren van lesgeven koppelde aan nieuwbouw. „Dat de huisvesting vooroploopt, helpt niet”, aldus het CfPB in een tussentijdse evaluatie. „Veel medewerkers ervaren de nieuwe huisvesting als lastig of hinderlijk in een situatie waarin al zoveel verandert en nog zoveel nieuwe dingen zullen komen.”

De Hogeschool Utrecht zit middenin een vastgoedoperatie, waarbij een groot deel van de instelling naar ingrijpend verbouwde panden verhuist. Die verhuizingen vormen een cruciaal onderdeel van de toekomstplannen van de Hogeschool Utrecht.

„Uit efficiency-oogpunt kan ik me de verandering voorstellen, want uit onderzoek blijkt dat er een lage bezetting was van de lokalen en werkkamers”, zegt Cees Braas, voorzitter van de Hogeschoolraad, die studenten en personeel vertegenwoordigt. „Maar dit is zo onhandig aangepakt dat het bestuur maximale weerstand heeft opgeroepen. Er is alleen besparing bereikt en nauwelijks gekeken hoe er wordt gewerkt.”

‘Ongemak’

Het college van bestuur geeft toe dat „de nieuwe manier van werken” in combinatie met de „herhuisvesting” tot „ongemak” leidt. Hoewel sommige medewerkers en studenten nog maar kort in de verbouwde panden zitten, heeft het bestuur besloten tot een „vroegtijdige evaluatie”. Op basis daarvan wil het snel met docenten en studenten „tot een oplossing komen”.

Van de ervaringen met drie andere locaties van de hogeschool weet het college van bestuur dat „gedragsverandering en gewenning aan het nieuwe werken en leren goed mogelijk is, maar ook tijd vraagt”. Ook bij andere hogeronderwijsinstellingen worden flexplekken ingevoerd.

De meeste medewerkers willen gescheiden van de studenten werken en bij hun directe collega’s zitten. „Een bepaalde zonering kan het gevoel van geborgenheid en veiligheid teruggeven zonder veel inbreuk te doen op de gerealiseerde werkomgeving”, aldus de Delftse rapportage. Het ‘huisvestingsconcept’ krijgt gemiddeld het cijfer 4,7, onvoldoende dus.

Dat de huisvesting vooroploopt, helpt niet

Center for People and Buildings

CfPB-directeur Wim Pullen wil niet ingaan op specifieke uitkomsten van zijn onderzoek, omdat „het proces nog niet is afgerond”. Zijn instituut doet sinds 2001 onderzoek naar onder meer ‘het nieuwe werken’, waarbij kantoren minder vaste plekken kennen en werknemers op verschillende plaatsen en tijden hun werk doen.

„De aanname was dat het nieuwe werken voor iedereen een goed idee was. Ons langjarige onderzoek laat zien dat dat niet altijd zo is”, zegt Pullen. „Er worden nog steeds inschattings- en ontwerpfouten gemaakt.”

NRC berichtte onlangs over de toegenomen hiërarchie en de verstikkende sfeer op de Hogeschool Utrecht. Daar leidde het artikel tot veel reacties. Het bestuur maakt de komende weken een tour door de hogeschool om „met iedereen die dat wil de dialoog aan te gaan”. Bij deze krant kwamen tientallen reacties binnen op het artikel, vooral van verontruste (oud-)medewerkers, studenten en ouders.

De versie van dit artikel verschilt van die van vanochtend, waarin stond dat de hogeschool nieuwbouw pleegde. Het gaat echter om grondige renovaties.