Miljardendeal strandt op einde belastingvoordeel

Pfizer blaast de overname

van Allergan af. Nu het belastingvoordeel weg is, loont de deal niet meer.

Een beurshandelaar in New York. Foto Richard Drew/AP

Zelden had een overheidsmaatregel zo snel effect. President Obama verdedigde dinsdag in het Amerikaanse Congres zijn plannen om het voor Amerikaanse multinationals veel minder aantrekkelijk te maken een overname te doen in een land met een vriendelijker belastingregime en vervolgens het hoofdkantoor te verplaatsen. De Amerikaanse farmaciegigant Pfizer had maar één dag nodig om te besluiten dat de voorgenomen overname van zijn Ierse concurrent Allergan geen zin meer had.

Op zijn website noemde Pfizer de aangekondigde strengere regels als reden om af te zien van de deal ter waarde van 160 miljard dollar (140 miljard euro), een van de grootste overnames van dit jaar. Want het hoofdkantoor (althans, het postadres) van de VS naar Ierland verplaatsen was precies het doel. Allergan is op dezelfde manier in Ierland beland, door eerder het Ierse bedrijf Actavis over te nemen.

Pfizer (bekend van Viagra) en Allergan (bekend van botox) zouden samen het grootste farmaciebedrijf ter wereld worden, met op papier een hoofdkantoor in het fiscaal gunstige Ierland. In de praktijk zou de onderneming vanuit de VS blijven opereren.

Honderden Amerikaanse bedrijven pasten al dezelfde truc toe, tot groot ongenoegen van de Amerikaanse overheid, die miljarden aan winstbelasting misloopt. In de VS betalen bedrijven het hoogste percentage vennootschapsbelasting van de geïndustrialiseerde wereld: 35 procent. Door het hoofdkantoor te verplaatsen naar populaire vluchtlanden als Ierland (12,5 procent), Canada (15 procent), het Verenigd Koninkrijk (20 procent) en Nederland (25 procent) vallen die kosten veel lager uit. Onder meer fastfoodketen Burger King en bananenproducent Chiquita gebruikten deze constructie.

Bij de verdediging van de aangescherpte belastingregels refereerde Obama dinsdag expliciet aan de Panama Papers. Daaruit blijkt dat politici en hooggeplaatsten via Panama miljarden weg hebben gesluisd naar belastingparadijzen. „Vaak is dat legaal”, zei Obama. „Het punt is niet dat ze de wet overtreden, maar dat de wetten zo slecht ontworpen zijn.”