Terry Gilliam gaat weer dapper de windmolens te lijf

Zou het dan toch? In september verfilmt regisseur Terry Gilliam eindelijk – en opnieuw – The Man Who Killed Don Quixote. Met een budget van 16 miljoen euro denkt producer Paolo Bronco dit ‘mythische project’ ditmaal echt te voltooien.

Want een mythe is het. In 1998 deed Gilliam een eerste poging het script te verfilmen, met Johnny Depp als reclameman die in de 17de eeuw belandt en daar Sancho Panza wordt. Het liep zo spectaculair mis dat de documentaire daarover legendarisch werd: Lost in La Mancha. Die toont hoe een iets te strak geplande filmproductie volledig uit de rails kan lopen.

Alles zit namelijk tegen. Op de eerste draaidag gieren NAVO-straaljagers boven de prairie. Op de tweede draaidag spoelt een plotse hoosbui plus modderlawine decors en apparatuur weg. Dan vliegt de 75-jarige hoofdrolspeler Jean Rochefort met een dubbele hernia naar Parijs om nooit terug te keren. Op dag zes overweegt men al de assistent-regisseur te ontslaan, het mensenoffer waarmee men van oudsher filmgoden gunstig stemt. Tevergeefs: de financiers trekken de stekker eruit en zelfs Gilliam mist de fut om door te ploeteren.

Gilliam, regisseur van The Fisher King en Twelve Monkeys, begon ooit als het Amerikaanse lid van Monty Python: hij deed onder meer de animaties. In zijn films betoveren kinderen, fantasten en dromers een ontzielde wereld, zelf steevast op de hielen gezeten door een nemesis: God, de waanzin, de dood. Zo’n onbevangen magiër wil Gilliam zelf graag zijn, maar zijn even dure als fraaie flop The Adventures of Baron Munchausen bezorgde hem in 1988 de bijnaam ‘Captain Chaos’ en na Don Quichot werd hij definitief de man die op windmolens jaagt. Zijn filmbudgetten slonken, maar gelukkig werden ook de computereffecten goedkoper en heeft Gilliam machtige fans.

Pech bleef hem in de 21ste eeuw achtervolgen. Gilliam brak zijn rug vlak voor The Imaginarium of Dr. Parnassus (2011), halverwege de opnames overleed hoofdrolspeler Heath Ledger. Vrienden Johnny Depp, Jude Law en Colin Farrell schoten te hulp, zodat die film wél afkwam. In Cannes hoorde ik Gilliam de ellende op fluistertoon aandikken tot een spookverhaal vol sinistere voortekens, met Ledger als de ‘hanging man’ van het tarotspel.

Hoe staat het ditmaal met de voortekens? Best beroerd eigenlijk. The Man Who Killed Don Quixote werd afgelopen herfst weer uitgesteld toen beoogd hoofdrolspeler John Hurt kanker had. Daarna zette Variety per ongeluk een necrologie van de 75-jarige Gilliam online: ‘Terry Gilliam dies at age XXX’. De casting begint opnieuw, wie durft? Het noodlot lijkt Gilliam niet vergeten, maar hij ploetert dapper voort. En ik steek een kaarsje voor hem op.