Rutte: bekrachtigen verdrag kan niet zonder meer doorgaan

Welke vervolgstappen het kabinet bij een definitief ‘nee’ gaat nemen liet Rutte nog in het midden.

VVD-leider Mark Rutte brengt zijn stem uit in Den Haag. Foto Bart Maat / ANP

Als de opkomst van het referendum daadwerkelijk boven de 30 procent uitkomt, kan het bekrachtigen van het associatieverdrag “niet zonder meer doorgaan”. Dat zei premier Mark Rutte zojuist tegen de NOS in een eerste reactie op de voorlopige prognoses. Volgens Rutte heeft het ‘nee’-kamp “overtuigend” gewonnen.

Welke vervolgstappen het kabinet precies gaat nemen liet Rutte nog in het midden, hoewel hij wel zei dat het proces vanaf nu stap voor stap moet gaan. Over de uitslag zal in het kabinet worden gesproken, waarna ook in de Tweede Kamer en Brussel opnieuw over het verdrag gepraat zal moeten worden, aldus Rutte.

Het kabinet wil dat volgens de premier “zeer zorgvuldig” doen om zo “een oplossing te vinden die voor alle partijen acceptabel is”. Toch is het volgens Rutte eerst nog wachten op de definitieve opkomstcijfers: volgens de laatste prognose komen die uit op 32 procent, maar het is ook nog mogelijk dat de opkomstdrempel niet wordt gehaald.

Samsom teleurgesteld

Ook de Kamer vindt dat het verdrag met Oekraïne na deze uitslag niet meer in werking kan treden. PvdA-leider Samsom zei daarover tegen de NOS:

“Ik heb voor een ja campagne gevoerd, dus ik ben teleurgesteld. Als we meer dan 30 procent opkomst halen, dan kunnen we het verdrag niet ratificeren. [...] We moeten recht doen aan de nee-stem.”

Datzelfde vinden ook fractieleider Sybrand Buma van het CDA, GroenLinks-leider Jesse Klaver en Emile Roemer van de SP. PVV-leider Geert Wilders noemde de uitkomst van het referendum op Twitter “het begin van het einde van de Europese Unie”.

Twitter avatar geertwilderspvv Geert Wilders It looks like the Dutch people said NO to the European elite and NO to the treaty with the Ukraine. The beginning of the end of the EU.

Pechtold: had gehoopt op meer ja-stemmers

Hoewel de opkomst nog niet definitief is, wachtte D66-voorman Alexander Pechtold - een groot voorstander van het associatieverdrag - de volledige uitslag niet af. Hij feliciteerde het ‘nee’-kamp met het behalen van een meerderheid en zei:

“Het is nu wachten of het een geldig referendum wordt. Ik had gehoopt dat ja en nee dichter bij elkaar zouden liggen.”

Volgens fractievoorzitter Gert-Jan Segers van de ChristenUnie moet er ongeacht de opkomst geluisterd worden naar de ‘nee’-stem, maar ook naar de vele mensen die bewust niét hebben gekozen. Hij zei:

“Ook al zou het 29 procent zijn, dan nog moet je heel goed luisteren naar al die mensen die tegen hebben gestemd. Maar we moeten ook goed luisteren naar al die mensen die bewust niet hebben gestemd.”