Premier IJsland weg om rol in de Panama Papers

Zijn vrouw had een offshore bedrijf, met belangen in de grote banken. Voor veel IJslanders onverteerbaar.

Foto Reuters

De premier van IJsland is dinsdagavond afgetreden nadat hij in opspraak was geraakt wegens een offshorebedrijf van zijn vrouw, dat grote belangen had in in problemen geraakte IJslandse banken.

De premier, Sigmundur Davíd Gunnlaugsson, is daarmee de eerste prominente persoonlijkheid die een prijs moet betalen voor de publicatie van de ‘Panama Papers’. Eerder op de dag hadden duizenden betogers bij het parlement in de hoofdstad Reykjavik het vertrek geëist van Gunnlaugsson, leider van de centrum-rechtse Progressieve Partij. Ze gooiden daarbij met eieren en bananen.

De premier had aanvankelijk geprobeerd het parlement te ontbinden en vervroegde verkiezingen uit te schrijven. President Ólafur Ragnar Grímsson verzette zich daartegen. Hij wil eerst met andere politieke leiders overleggen of de regeringscoalitie van de Progressieve Partij en de Onafhankelijkheidspartij kan overleven. De leider van de Onafhankelijkheidspartij, Gudlaugur Thór Thórdarson, was woedend dat de premier zonder overleg had geprobeerd het parlement te ontbinden.

Uit de Panama Papers blijkt dat de vrouw van Gunnlaugsson een bedrijf had op de Britse Maagdeneilanden. Dit bedrijf, Wintris, had een belang van 500 miljoen IJslandse kroon (nu ongeveer 3,6 miljoen euro) in IJslandse banken. De premier was enige tijd mede-eigenaar van Wintris.

In 2008 zijn de belangrijkste banken van IJsland door de kredietcrisis ingestort. Veel IJslanders verwijten hun politici dat ze de financiële sector, die steeds nieuwe schulden aanging, onvoldoende hebben gecontroleerd.

Gunnlaugsson, premier sinds 2013, zegt dat er steeds belasting is betaald over Wintris en dat hij de publieke belangen boven zijn persoonlijke belangen heeft laten gaan. Maar het feit dat zijn vrouw een offshorebedrijf had zonder dat dit publiekelijk bekend was en dat terwijl er strenge regels gelden voor de uitvoer van kapitaal, heeft veel kwaad bloed gezet.