Over menselijk recht en mensenrechten

Een intiem moment bij The Prosecuter...

Soms maakt de actualiteit films nog urgenter dan ze al waren. Het is onmogelijk om naar The Prosecutor, The Defender, The Father and His Son te kijken zonder de link te leggen met de arrestatie van journaliste Florence Hartmann vorige week bij het Joegoslavië-tribunaal, waar ze de uitspraak tegen de voormalig Bosnisch-Servische leider Radovan Karadzic wilde bijwonen. Tegen Hartmann stond een boete open wegens minachting van het tribunaal. Aanleiding was haar boek Vrede en straf, waarin ze stelde dat geheime documenten over Srbrenica door het hof niet zijnOP het gebruikt.

Hartmann had zo in de docudrama-achtige film van de Bulgaarse Iglika Triffonova geschreven kunnen worden. The Prosecutor… speelt zich namelijk af rondom een getuigenverhoor en probeert vaste grond onder de voeten te krijgen in het drasse land van rechten, mensenrechten en menselijke rechten, ondermijnd door juridische procedures, angst en ambitie. Ieder van de vier personages uit de titel is van goede wil, maar er zijn zoveel onduidelijkheden en complicaties dat uiteindelijk iedereen gecompromitteerd raakt.

De elegant gestructureerde en emotioneel intelligente, maar soms wat houterig geacteerde film is gebaseerd op een krantenartikel dat Triffonova eind jaren negentig onder ogen kreeg. „Ik geloof dat waargebeurde verhalen de beste metaforen zijn voor de wereld waarin we leven”, zei Triffonova onlangs tijdens het Movies that Matter-festival. Het is natuurlijk ook haar disclaimer: je kunt bijna geen waarheidsgetrouwe films over waargebeurde zaken maken. Triffonova, bekend van documentaires, koos daarom welbewust voor fictie. Zo kon ze ook een morele stem laten horen, via de vader van een getuige wiens betrouwbaarheid in twijfel wordt getrokken: „Zullen we lang genoeg leven om elkaar te kunnen vergeven?”