Klappen voor Trump, Clinton in Wisconsin

Bernie Sanders en Ted Cruz wonnen dinsdagnacht overtuigend in de staat Wisconsin.

De Republikeinse presidentskandidaat Ted Cruz dinsdagavond met zijn gezin in Wisconsin. REUTERS/Jim Young

De chaos-kandidaat wordt met chaos bestreden. De Republikeinse voorverkiezingen zullen in juli vrijwel zeker eindigen met een open Conventie in Cleveland. De Republikeinse koploper Donald Trump verloor dinsdagnacht de voorverkiezingen in de staat Wisconsin veel ruimer dan verwacht. Ted Cruz, op wie de hoop van het #NeverTrump-kamp gevestigd is, won bijna de helft van de stemmen. Trump bleef op circa eenderde steken. Hierdoor wordt het voor Trump veel moeilijker de benodigde 1.237 gedelegeerden te verzamelen, die de Conventie in zijn voordeel moeten beslissen.

Bij de Democraten is evenmin het einde van de interne strijd tussen de beide kanshebbers in zicht. Hillary Clinton ligt nog altijd ruim voor op Bernie Sanders, maar verloor haar zesde staat op rij van de democratische socialist.

De kans dat Sanders voor de Conventie Clinton nog inhaalt, blijft erg klein. Vannacht won hij ongeveer zeven gedelegeerden meer dan Clinton. Maar de aaneenschakeling van zeges betekent dat Sanders niet uitstapt, en dat de senator de strijd tot de allerlaatste voorverkiezingen in juni wil volhouden. Dat is alarmerend nieuws voor Clinton, die zichzelf als de consensus-kandidaat presenteert, en al weken doet voorkomen dat de voorverkiezingen voorbij zijn.

Kiezers vergaven Trump zijn meanderende stijl tot nu toe. Hij is geen klassiek politicus, heeft geen geharnaste organisatie, en zal het moeilijk krijgen om een open Conventie in zijn voordeel te beslechten. Hij zal op de Conventie zijn gedelegeerden moeten behouden om daar alsnog tot een meerderheid te komen.

Trumps grote verlies in Wisconsin is mogelijk een slecht voorteken: hij had een desastreuze week achter de rug, en dat was de kiezers niet ontgaan. Zijn campagneteam kwam in de problemen door de beschuldiging van fysiek geweld tegen een vrouwelijke journalist. Hij stuntelde met wilde uitspraken over abortus. Trump zei dat hij abortus wilde verbieden, en vrouwen wilde straffen die een abortus ondergaan. Daarna veranderde hij duizelingwekkend vaak van mening.

De kiezers in Wisconsin namen geen genoegen met Trumps gestuntel. Hij eindigde veel lager dan peilingen vooraf aangaven. Voor het eerst werkten conservatieven in Wisconsin samen om Trump in het defensief te dwingen. Vooral de veelbeluisterde talk radio-zenders, een spreekbuis voor conservatieven, vielen Trump hard aan. Ted Cruz werd door de invloedrijke radiozenders als de anti-Trump op het schild gehesen. John Kasich, de derde kandidaat, bleef op 14 procent steken.

De solistische Ted Cruz wordt minstens zo gehaat in de eigen partij als Trump, maar is in ieder geval nog senator. Schoorvoetend lopen de laatste weken topfiguren uit de partij over naar het Cruz-kamp. ‘Wisconsin’ toonde aan dat de Republikeinse strijd om de nominatie een tweestrijd is geworden, en dat scenario is goed nieuws voor Cruz. Hij weet dat hij nooit aan 1.237 gedelegeerden zal komen, maar hij gokt erop dat de chaos van de Conventie in zijn voordeel zal werken. Cruz sloeg na zijn overwinning meteen een totaal andere toon aan dan hij normaal doet. Hij beloofde de partij te verenigen en sprak verzoenende woorden.

Trump zelf gaf, tegen zijn gewoonte in, geen toespraak. Zijn woordvoerder stuurde namens Trump een ziedende reactie op de uitslag in Wisconsin, waarin Cruz van fraude wordt beschuldigd. Trump: „Leugenaar Ted Cruz had het hele partij-apparaat achter zich. (..) Hij is erger dan een marionet – hij is een paard van Troje, dat gebruikt wordt door partijbazen om de nominatie van Trump te stelen.”

Tv-zenders maakten er verder weinig woorden aan vuil. Schelden is normaal geworden bij de Republikeinen. Misschien is die gewenning nog wel het grootste probleem voor Donald Trump.