Raad van State: Rechtsstaat op het spel door snelheid van politici

De Nederlandse rechtsstaat wordt bedreigd nu politici steeds meer streven naar „resultaat, snelheid en draagvlak”. De „waarden van de rechtsstaat” worden slechts een „sluitpost”. Daarvoor waarschuwt de Raad van State in het dinsdag gepubliceerde jaarverslag over 2015. De Raad is de belangrijkste adviseur van de regering en daarnaast de hoogste bestuursrechter.

In een rechtsstaat zijn waarborgen en procedures, schrijft de Raad van State, die ervoor zorgen dat niet „slechts het recht van de sterkste of de wil van de meerderheid” telt. En dat in wetten het doel niet alle middelen rechtvaardigt.

Vroeger woog voor politici nog zwaar mee wat „juridisch en praktisch” haalbaar is, schrijft de Raad. Nu zijn ze gefixeerd op het vinden van politiek draagvlak. „Bedenkingen worden terzijde geschoven met de rechtvaardiging dat iets in een akkoord is afgesproken”, licht vicepresident Piet Hein Donner toe.

De Raad van State adviseert om al in een vroeg stadium, tijdens de politieke besluitvorming, te zorgen voor genoeg juridische en rechtstatelijke kennis. Hij noemt het „zorgelijk” dat die kennis is afgenomen door terugloop van het aantal juristen in Tweede Kamer en ministerraad.

Vorig jaar heeft de Raad van State 452 adviezen uitgebracht over wetsvoorstellen. Bij dertig wetten, bijna 7 procent, gaf de Raad stevige kritiek: een ‘zwaar dictum’. (NRC)