Europese Commissie wil asielbeleid hervormen

Met een nieuw systeem zouden asielzoekers onder andere eerlijker verdeeld moeten worden.

Frans Timmermans is vicevoorzitter van de Europese Commissie. Op de achtergrond voorzitter Jean-Claude Juncker en premier Mark Rutte Foto: Jerry Lampen / ANP

De Europese Commissie wil dat het asiel- en migratiebeleid binnen de EU grondig wordt hervormd. Het huidige systeem, waarbij elk land andere regels hanteert en de migratiedruk bij een beperkt aantal landen terechtkomt, is ,,onhoudbaar”, zegt Frans Timmermans, de tweede man van de Commissie.

Timmermans presenteerde woensdag een aantal opties, waaruit lidstaten de komende maanden de meest wenselijke zullen moeten kiezen. De meeste vergaande en meteen ook meest controversiële optie voorziet in de totstandkoming van een compleet Europees asielsysteem.

Verdeelsleutel

Daarbij zou het niet meer uitmaken in welk land asiel wordt aangevraagd. Asielzoekers zullen via een verdeelsleutel eerlijker over EU-landen verdeeld worden. Dit zou in de praktijk betekenen dat lidstaten zelf nog maar beperkt zeggenschap hebben over het asielbeleid.

Eigenlijk wilde de commissie volgens Timmermans een nog extremere oplossing, waarbij alle beslissingen over asielzoekers door een nieuw centraal agentschap worden genomen. Dit is volgens de Commissie echter politiek niet haalbaar, en daarom geen onderdeel van dit voorstel.

Dublin

Een van de regels die de Commissie wil veranderen is de Dublin-conventie. Die conventie bepaalt dat asielzoekers een asielaanvraag moeten doen in het eerste EU-land dat zij binnentreden. Door die regel moeten landen aan de rand van de EU, waaronder Italië en Griekenland, een groot deel van de last van de vluchtelingencrisis dragen.

Hervorming van de Dublin-conventie ligt gevoelig, zegt NRC-correspondent Stéphane Alonso in Brussel.

“Lidstaten willen verzekerd zijn dat de buitengrenzen van de EU goed gecontroleerd worden. Die garanties zijn moeilijk te geven als de instroom zo groot is als in de afgelopen maanden.”

Shoppen

De Commissie wil de behandeling van asielzoekers in verschillende landen gelijktrekken. Dit moet ervoor zorgen dat asielzoekers niet heel Europa door reizen en voorkomen dat zij gaan “shoppen” voor een nieuw thuisland. De Commissie overweegt ook nieuwe regels op te stellen om dit te ontmoedigen. Zo zouden bepaalde rechten alleen worden gegeven aan asielzoekers die zich registreren, vingerafdrukken afgeven en verblijven in het EU-land dat hun is toegewezen.

Om te zorgen dat asielzoekers zich niet in hoeven te laten met illegale mensensmokkelaars wil de Commissie een Europees systeem van legale migratie creëren. Zo zou de EU ervoor moeten zorgen dat vluchtelingen op een veilige en ordelijke manier Europa binnenkomen.

Arbeidsmigratie

De nieuwe plannen gaan niet alleen over asielzoekers. De Commissie wil ook arbeidsmigratie stimuleren vanuit landen buiten de EU. Zo wil ze innovatieve ondernemers aantrekken, die een impuls geven aan de economische groei van Europa en nieuwe banen creëren.

De ideeën van de Europese Commissie zullen nu aan de EU-lidstaten worden voorgelegd. Nadat die gereageerd hebben, zal de Commissie met concrete voorstellen komen.