‘Dit is een cijfer aan politici, dit zegt hoe wij over hen denken’

Reportage GeenPeil-feest In een nachtclub wachten de initiatiefnemers van GeenPeil de uitslag af. „ Wij verkleinen nu de kloof tussen burger en politiek.”

Jan Roos op de uitslagenavond van GeenPeil. Foto ANP / Remko de Waal

De GeenStijlers en -peilers hangen aan statafels van rvs en slurpen bier uit aluminium flesjes. De grote namen van de site: Pritt. Van Rossem. Jan Roos. Ze ogen eerder geamuseerd over een op voorhand geslaagd sociaal experiment dan bloednerveus.

„We kunnen nu toch niets meer doen”, zegt Bart Nijman, de initiatiefnemer van GeenPeil. Op de website schrijft hij onder het pseudoniem Van Rossem. Peilingen hoeft hij niet te volgen, zegt hij. En hij heeft „als een huis” geslapen vannacht.

Naast hem staat de man die zich voorstelt als ‘Pritt’. Gehuld in een strak zwart pak en hemd, bril hoog op zijn voorhoofd, verdiept in zijn telefoon. Het is GeenStijl-hoofdredacteur Marck Burema, webnaam ‘Pritt Stift’; zelf treedt hij nooit op de voorgrond. „En wat maakt het eigenlijk ook uit wat de uitkomst wordt”, zegt hij. „Dan verkleinen ze gewoon de lettertjes van het akkoord en voeren het alsnog door.”

Burema wijst achter zich. „Zie je dat getal daar?” Een groot bord leest ‘427.939’. Het aantal ondertekenaars dat dit referendum van de grond kreeg. „Dat is meer dan alle leden van alle politieke partijen van Nederland bij elkaar. Dat hebben we toch maar mooi gedaan met een redactie van twintig man.”

Al gauw trekt hij zich terug in een achterzaaltje. De laptop open, zijn bril weer op zijn hoofd. Ook nu gewoon aan het werk? „Uh-huh.”

Oud bier

Het ruikt naar oud bier in de afgehuurde nachtclub. De donkere feestzaal laat zich maar moeilijk vullen. In de geïmproviseerde persruimte van de nachtclub steggelen twee Russische camerajournalisten met elkaar. Ze vragen rond, nog even voor de zekerheid: „Dit is toch de beste plek om te zijn als de uitslag komt? Of zijn er grotere feestjes?”

Half negen. Nog eventjes tot de exitpoll van de NOS. Er verandert iets in de houding van de GeenStijlers.

„Let maar niet op mij”, lacht Nijman ‘backstage’. „Ik ijsbeer maar een beetje.” Hij en Roos zijn de feestzaal even ontvlucht, verdiept in hun telefoons. Toch peilingen volgen? „Jaja, toch maar wel”, zegt Nijman. En dan luid: „Opkomst 50 procent. 50 procent!” Waar? „Oostknollendam.” Roos en hij schieten in de lach.

Dat het zo’n discussie over opkomst zou worden, daar balen ze een beetje van

Dat het zo’n discussie over opkomst zou worden, ergens balen ze er wel een beetje van. „Ze roepen altijd dat de kloof tussen burger en politiek kleiner moet,” zegt Nijman. „Nou, dat is toch precies wat wij nu doen?” Verkozen politici die hopen dat mensen niet gaan stemmen – eigenlijk te gek voor woorden, zegt Nijman. „Dat ze zo met zijn allen in een kringetje om ons heen zouden gaan staan om ‘boe’ te roepen, nee, dat had ik toch niet zien aankomen.”

Belangrijke vrijwilligers worden een voor een op het podium geroepen. „En dit is Ivo, van de stroopwafelkraam!” Applaus. „En elke keer dat jullie een nieuwsbrief kregen, dan kwam die van Sebastian.” Applaus.

Dan is het weer stil. De sfeer is lacherig. „DJ, draaien die muziek!”

Even gejuich

Half tien, de eerste exit poll rolt binnen, groot op het scherm: „32 procent!” Er wordt gejuicht. Eventjes. Jan Roos incasseert gelaten een stel high-fives. Muziek. Het feest gaat door zoals het er ook voor de verlossende ‘32’ aan toe ging: rustig. Uitzinnige blijdschap hoef je hier niet te zoeken. Geen juichende groepen, veel grinnikend gekeuvel.

Niet blij? Roos: „Ik sta nog niet te springen. Dat komt morgenochtend wel. Dit is een cijfer aan politici, dit zegt hoe wij over hen denken. Stap twee is nu aan de politiek. Daar is geen peil op te trekken. GeenPeil.”

Maar daar blijft het niet bij. Om half elf komt een nieuw cijfer binnen: 33,1 procent. Een Hollands orgeltje klinkt over de speakers. De eersten beginnen schuchter te dansen.

Hoofdredacteur Pritt niet. Hij kijkt toe vanaf de bar. „Heb jij al iets definitiefs gehoord dan? Dit soort cijfers, daar moet je voorzichtig mee zijn.”

Bart Nijman: „We zijn een terrein opgelopen waar we normaal liever waterballonnetjes naar gooien.” Hij lacht. „Vandaag stuurden de burgers de politici naar de stembus in plaats van andersom. Dát is winnen.”