Appjes zijn voortaan wfstmfvufme*

Whatsapp Alleen verzender en ontvanger kunnen Whatsapp-berichten nog lezen, kondigde de dienst aan. Was dat nog niet zo dan? Vier vragen.

WhatsApp heeft pas nu alle informatie die wordt verzonden versleuteld. Foto Reuters / Thomas White

* Code: B=A (wfstmfvufme = versleuteld)

Iedereen die de nieuwste versie van Whatsapp geïnstalleerd had kreeg deze week het volgende bericht: ‘voor berichten die u naar deze chat verzendt en de oproepen die u maakt, wordt vanaf nu gebruik gemaakt van end-to-end encryptie. Tik hier voor meer informatie’. Wat wil de chatdienst (ruim 1 miljard gebruikers) hiermee? Vier vragen.

1. Wat is er veranderd?

Iedereen die de nieuwste versie van Whatsapp installeert verstuurt en ontvangt berichten, foto’s, telefoontjes, voiceopnames en bestanden waarvan de inhoud alleen zichtbaar is voor verzender en ontvanger(s). Dat gaat automatisch. Sinds 2014 zijn tekstberichten tussen twee personen al versleuteld, maar berichten in groepsapps en gedeelde media waren dat nog niet. De berichtendienst beweert op hun website dat niemand de inhoud kan zien, zelfs Whatsapp niet.

Hoewel Whatsapp dit niet expliciet uitspreekt, lijkt het versleutelen van berichten een reactie op het conflict dat Apple en de FBI onlangs uitvochten. Apple weigerde de iPhone van een dader van de aanslagen in San Bernardino te ontgrendelen, ondanks een verzoek van de FBI.

Whatsapp spreekt op de website van „recente discussies over privacy en nationale veiligheid. End-to-end encryptie moet de inhoud van persoonlijke communicatie beschermen.”

2. Wat is end-to-end encryptie?

Bibi van den Berg, universitair hoofddocent bij het Center for Law and Digital Technologies aan de Universiteit Leiden vergelijkt het met een geheimschrift. „De beide uiteinden, verzender en ontvanger(s) in dit geval, hebben de sleutel tot de inhoud van het bericht.” Alleen zij kunnen het geheimschrift ontcijferen. Alle anderen die onderweg het bericht onderscheppen zien „een onbegrijpelijke code.”

3. Kon Whatsapp dan eerder meelezen met gesprekken?

Whatsapp-oprichter Jan Koum heeft in interviews herhaaldelijk gezegd berichten niet inhoudelijk te kunnen zien of op te slaan op servers. Volgens het bedrijf worden gesprekken alleen opgeslagen op de telefoon. Daarmee is niet gezegd dat de inhoud van gesprekken veilig zijn. De al bestaande encryptie was makkelijk te kraken, zo ontdekte een Utrechtse informaticastudent in oktober 2013. Hij wist de encryptie uit te schakelen en de inhoud te achterhalen. In de Verenigde Staten was er zelfs een app voor het onderscheppen en lezen van andermans berichten: WhatsAppSniffer. Whatsapp heeft nog steeds toegang tot de telefoonlijsten van gebruikers.

4. Spelen we kwaadwillenden hiermee niet in de kaart?

Ja en nee. Het is voor criminelen na de update makkelijker om via Whatsapp communiceren zonder dat politie en veiligheidsdiensten mee kunnen kijken. Maar die hebben volgens Van den Berg zo hun eigen manieren om mensen te monitoren. Ook de FBI lukte het om de iPhone van de aanslagpleger in San Bernardino te ontgrendelen, zonder tussenkomst van Apple.