Strenger voor amateurs, soepeler voor professionals

Een nieuw incident zorgt voor onrust over drones. Het kabinet wil de regels voor bedrijven versoepelen.

Niet hoger dan 120 meter. Niet boven wegen, gebouwen of menigtes. Niet buiten uw gezichtsveld of in het donker. Niet binnen een straal van drie kilometer van een vliegveld zonder eigen luchtverkeersleiding. En niet binnen de controlezones van een vliegveld met luchtverkeersleiding.

Op papier zijn ze duidelijk, de regels waar particulieren zich aan moeten houden als ze met drones vliegen. Maar niet iedereen houdt zich aan de regels, bleek vrijdag. Iemand liet een drone vliegen in de buurt van de Zwanenburgbaan op Schiphol, tot schrik van de piloten van drie landende vliegtuigen. De baan werd tijdelijk gesloten, politie en marechaussee zochten vergeefs naar de drone.

Waarschijnlijk was het onwetendheid van een hobbyist, zegt Wiebe de Jager van nieuwssite dronewatch.nl. Hij verbaast zich over het gebrek aan voorlichting. Het aantal recreatieve drones neemt snel toe. Vorig jaar werden er tienduizenden verkocht, van licht helikoptertje uit de speelgoedwinkel tot serieuzer werk. Vlak voor Sinterklaas kwam de overheid met een bescheiden campagne. De Jager: „Een bijsluiter in de doos is wel het minste wat er moet komen.”

Ook de Verenging Nederlandse Verkeersvliegers (VNV) en CDA-Kamerlid Martijn van Helvert vroegen dit weekend om betere handhaving van de regels en een publiekscampagne om de regels breder bekend te maken. Het is een kwestie van tijd totdat er een ernstig ongeluk gebeurt, volgens de VNV. Een drone tegen een cockpitruit of in een motor kan fataal zijn.

De afgelopen jaren waren er twee ernstige incidenten, meldde staatssecretaris Dijksma (Infrastructuur en Milieu, PvdA) op 8 maart aan de Kamer. In 2103 was er een bijna-botsing in Harderwijk, in 2014 in Nistelrode. Internationaal was er veel aandacht voor een bijna-botsing bij Parijs op 4 maart. Een piloot van een Air France-Airbus zag op 1.600 meter hoogte een drone op vijf meter afstand passeren. In het Verenigd Koninkrijk waren er in december zeven bijna-botsingen.

Waar pilotenbonden, in Nederland en elders, pleitten voor strengere regels, willen overheden de regels juist verruimen. Zij zien economisch interessante mogelijkheden. Drones kunnen veel kosten besparen door inspectie van infrastructuur, gebouwen of landbouwgrond. Fotografie is een veelgebruikte toepassing. Professionele gebruikers spreken overigens liever over RPAS, Remotely Piloted Aircraft Systems, omdat de term drone doet denken aan wapens.

Dijksma wil niet wachten op wetgeving voor het hele Europese luchtruim die nu door de Europese Commissie wordt voorbereid en die niet voor 2018 in werking treedt. Zij komt binnenkort met een aparte regeling voor minidrones, met een gewicht tot 4 kilo. Professionele en particuliere gebruikers hebben daar geen papieren voor nodig. Drones van 4 tot 150 kilo moeten worden gekeurd, de piloot moet een brevet hebben, en het bedrijf een certificaat.

De nieuwe regeling moet een einde maken aan het grote contrast dat de regels voor drones nu kenmerkt: vergaande eisen aan professionals en lichte eisen aan amateurs.

Bedrijven die in opdracht van klanten met drones vliegen – er zijn er nu zo’n 40 in Nederland – krijgen het makkelijker. Hobbyisten die met zwaardere drones met meer bereik willen vliegen moeten juist aan meer eisen gaan voldoen. Dijksma wil de ongelijkheid voor beide groepen gebruikers opheffen. Vanwege de administratie deinst ze terug voor verplichte registratie van alle drones.

De Jager van dronewatch.nl ziet nog andere mogelijkheden om onveilig gebruik tegen te gaan. „Het wordt steeds makkelijker om technische beperkingen in te bouwen. De Phantom van DJI, een veel verkocht model, heeft GPS en software die het onmogelijk maakt om in de buurt van Schiphol op te stijgen.”

De onrust is relatief, vindt De Jager. „We moeten wennen aan drones. We moeten uitvinden hoe het moet met privacy, met veiligheid. Dat heeft tijd nodig. Bij de eerste auto moest er ook iemand met een vlaggetje voor lopen om te waarschuwen.”

Correcties & aanvullingen

Drones

In het artikel Strenger voor amateurs, soepeler voor professionals’ (5 april, pagina 18) staat dat in een nieuwe regeling voor mini-drones professionele en particuliere gebruikers van drones tot vier kilo geen papieren nodig hebben. Professionele gebruikers hebben in deze regeling wel papieren nodig.