Panama: lekkere naam, louche connotaties

De naam ‘Panama’ werkt zo goed omdat hij meteen doet denken aan exotische misdaad.

Dat de term ‘Panama Papers’ zondagavond binnen een paar uur wereldwijd een begrip werd heeft niet alleen te maken met het journalistieke belang van de gelekte documenten. Het is ook een ontzettend lekker klinkend label, een instant filmtitel.

Bovendien roept de naam Panama ( in het Spaans met de klemtoon op de laatste lettergreep, in het Engels en het Nederlands op de eerste) direct louche connotaties op. Het land bestaat echt, ook al komen de meeste schepen die onder Panamese vlag varen heel ergens anders vandaan en was het theaterprogramma Neerlands Hoop in Panama (1971) gebaseerd op de zeer fictieve aflevering Pyjama-rel in Panama uit de jongensboekenserie rond Bob Evers.

Zelfs de populaire Club Panama in Amsterdam kreeg even een negatieve context toen er iemand voor de deur werd neergeschoten, net als eerder enkele gerenommeerde Nederlandse criminelen in het echte Panama-Stad.

Zeg Panama, en de rampspoed en corruptie vliegen je om de oren

We kunnen nu vermoeden wat ze daar deden. Het grootste deel van de 3,5 miljoen inwoners is weliswaar arm en werkt in de zelfvoorzienende landbouw, zo weet het laatste Grote Winkler Prins Jaarboek, maar „de economie draait vooral op dienstverlening (offshore banking, verzekeringen en administratie van buitenlandse ondernemingen).”

Charlie Chan in Panama

Amerika is er op zijn smalst, dus werd daar een kanaal gegraven dat twee oceanen verbond en dat tot 1999 door de VS werd beheerd. De Panamericana (het woord lijkt op Panama, maar verwijst naar de snelweg van Alaska naar Vuurland) loopt precies dood in de zuidelijke provincie Darién, een onbegaanbaar moeras op de grens met Colombia. Daar moet de reiziger de boot nemen om verder te komen. Wellicht passeer je het onherbergzame strijdperk van de survivalserie The Island. Laten we het niet hebben over president en drugshandelaar Noriega of door de jungle verzwolgen rugzaktoeristen.

Kortom: zeg Panama, en de rampspoed en corruptie vliegen je om de oren. Mossack Fonseca! Poetin en Porosjenko! Lionel Messi en Jackie Chan! De vader van David Cameron! Nee, Panama Leaks zou niet werken, het moest allitereren, als ooit de Pentagon Papers.