Ook kleine kans op hartkwaal kan lager met pil

Een cholesterolverlagende pil kan een kleine kans op een hartkwaal bij vrijwel gezonde mensen nog wat verder verlagen.

Dagelijks een cholesterolverlagend pilletje verlaagt bij redelijk gezonde mensen de kans op een hartziekte. Een bloeddrukverlagende pil doet dat niet. Dat is de uitkomst van onderzoek onder ruim 12.000 mensen, op 2 april gepubliceerd in The New England Journal of Medicine.

Het betekent dat cholesterolverlagende medicijnen (de statines) langzaam maar zeker de bloeddrukverlagers verdringen als medicijn voor gezonde ouder wordende mensen die hun met de jaren oplopende kans op hartziekten met pillen willen verlagen. Door roken, stil zitten en ongezond eten loopt de kans op hartkwalen verder op.

Wat aan dit onderzoek ook opvalt is dat de cholesterolverlagers niet zijn voorgeschreven op grond van een te hoog cholesterolgehalte in het bloed, maar op grond van een berekend risico op hartziekten. Dat is een trend rond cholesterolverlaging: behandel op risico, niet op een van de meetbare cholesterolwaarden in bloed.

In het onderzoek kreeg een kwart van de deelnemers zowel bloeddruk- als cholesterolverlagers. Een kwart kreeg een bloeddrukverlager en een neppil in plaats van de cholesterolverlager. Een ander kwart kreeg een cholesterolverlager en een neppil. En ook een kwart kreeg twee placebo’s. Na ruim 5,5 jaar was 3,7 procent van de cholesterolpilslikkers overleden aan een hartaanval of beroerte, of ze hadden zo’n incident gehad en overleefd. Dat percentage was 4,8 procent bij de placeboslikkers. Die 1,1 procentpunt verschil betekent een risicoreductie van 23 procent.

Voor wie zelf, als redelijk gezonde vijftig-plusser, wil beslissen over het slikken van die pillen: het is een duidelijke verlaging, maar van een kleine kans. Die risicoreductie is ook met meer lichaamsbeweging te bereiken is, met bijkomend voordeel een afname van de kans op dementie.

De redactie van The New England Journal of Medicine, het hoogstgewaardeerde medisch-wetenschappelijke tijdschrift ter wereld, wijdt maar liefst drie artikelen en een redactioneel commentaar aan het onderzoek. Medisch gezien is het belangrijk omdat het een directe vergelijking oplevert tussen bloeddruk- en cholesterolverlaging bij mensen zonder hartziekte die een kans van 10 procent hebben om de komende tien jaar een hartziekte te krijgen. Ze hadden bijvoorbeeld mild verhoogde bloeddruk (bovendruk gemiddeld 138), of een beetje overgewicht (BMI gemiddeld 27,1) of een riskante vetverdeling (appel- in plaats van peervorm). Er deden bijna evenveel mannen als vrouwen mee, en ook Aziaten en Zuid-Amerikanen. Eerdere onderzoeken naar cholesterol- en bloeddrukverlagers zijn meestal gedaan bij blanken met hogere hartrisico’s. De resultaten werden geëxtrapoleerd.

De Nederlandse richtlijn adviseert tot risico’s van 20 procent in 10 jaar allereerst een betere leefstijl en pillen alleen bij speciale risicofactoren.