Les van Kim Philby aan Stasi op video

Ontdekking BBC Voor het eerst zijn oude beelden opgedoken waarin de naar de Sovjet-Unie overgelopen Britse spion Kim Philby vertelt hoe hij in Koude Oorlog te werk ging.

De roemruchte Britse dubbelspion Kim Philby heeft Oost-Duitse spionnen jaren nadat hij was uitgeweken naar de Sovjet-Unie een masterclass gegeven. Dit blijkt uit een video-opname van de masterclass uit 1981 die de BBC heeft opgedoken in de archieven van de Stasi.

Het is voor het eerst dat er videobeelden opduiken van Philby waarin hij ingaat op zijn werkwijze in de Koude Oorlog.

Pikant is ook dat Philby die dag bij de Stasi-medewerkers werd geïntroduceerd door Markus Wolf, de chef van de Stasi die zelf zo’n schimmig bestaan leidde dat hij bij westerse inlichtingendiensten bekend stond als ‘de man zonder gezicht’.

Philby in de door de BBC gevonden filmBBC

Kim Philby, die zich bij de Britse inlichtingendienst MI6 opwerkte tot nummer twee van de afdeling die zich met de contraspionage bezighield, maakte deel uit van een netwerk van voormalige studenten in Cambridge die in het geheim communistische sympathieën koesterden. Ook Donald MacLean en Guy Burgess – beiden in de jaren vijftig van de vorige eeuw ook werkzaam als Brits spion maar later naar de Sovjet-Unie overgelopen – maakten hiervan deel uit.

Doorspelen info naar Russen simpel

Philby lichtte er onder andere in toe hoe hij jarenlang op verbazend simpele wijze waardevolle informatie van de Britse inlichtingendienst had weten door te spelen naar de Russen. Hij verwees naar het rijk der fabelen de indruk dat MI6 een bijzonder effectieve organisatie was.

„Iedere avond verliet ik mijn kantoor”, aldus Philby in het Engels met zijn onveranderd gebleven upper class accent, „met een grote tas vol rapporten, die ik zelf had geschreven, met daartussen pagina’s uit de eigenlijke documenten, uit de eigenlijke archieven. Ik moest ze ’s avonds aan mijn Sovjet-contact overhandigen. De volgende morgen kreeg ik het dossier terug, nadat de inhoud was gefotografeerd, en zette ik de pagina’s in alle vroegte weer terug op hun plaats.”

Tijdens zijn voordracht voor de Stasi ging Philby ook in op de vraag hoe hij zo lang betrekkelijk ongestoord te werk kon gaan. „Omdat ik in de Britse heersende klasse was geboren en omdat ik veel mensen op invloedrijke posities kende, wist ik dat ze me nooit erg hard zouden laten vallen. Ze zouden me niet in elkaar slaan, want als ze dan ongelijk zouden blijken te hebben gehad, had ik er een geweldig schandaal van kunnen maken.”

Ook vertelde Philby de Stasi-agenten hoe hij eenvoudig had kunnen ontsnappen, toen de Britten hem in Libanon, waar hij in de tweede helft van de jaren vijftig werkte, al in de gaten hielden op verdenking van mogelijke contacten met Moskou. Philby suggereerde de man die een oogje op hem moest houden om toch vooral nog even te gaan skiën, nu er nog sneeuw lag, en maakte van diens afwezigheid gebruik om in januari 1963 naar de Sovjet-Unie te ontkomen.