Bij Party King waren de pillenmakers kind aan huis

Georganiseerde misdaad In Zuid-Nederland was het maandag ‘klapdag’. In de strijd tegen de handel in synthetische drugs vielen justitie en politie ruim honderd panden binnen.

In een loods in Eindhoven treffen agenten grondstoffen aan, zoals aceton voor de productie van drugs. En 900 liter pindaolie. Foto’s Merlin Daleman

Boven een onopvallend pand op een industrieterrein in Best hangt een oranje bord. ‘Party King’ staat erop, in witte letters. Het puin voor de deur verraadt deze maandagochtend dat de politie er met veel geweld is binnengevallen. Agenten kijken toe hoe statafels en barkrukken uit de opslag worden gehaald. Spullen die Party King verhuurde voor feesten en partijen. Een dekmantel, zo vermoedt het Openbaar Ministerie.

Een deur verder is het kantoor van Party King. Daar staat een aantal computers. In een hoekje, waar foto’s van volkszangers aan de muur hangen, is een zitje ingericht. Dit was volgens het Openbaar Ministerie de ontmoetingsplek voor diverse drugscriminelen. Party King zou een „rovershol” zijn, decor van een „criminele marktplaats voor synthetische drugs”.

Zo’n 1.500 medewerkers van politie en justitie deden maandag invallen bij 111 panden in vooral Zuid-Nederland, in een groot onderzoek naar drugs. Klapdag, noemt de politie zo’n actie. Daarbij zijn ditmaal zes drugslabs ontdekt, er is een hennepplantage opgerold, twintig vuurwapens zijn in beslag genomen, vier ton aan contanten is gevonden en diverse auto’s zijn in beslag genomen. 55 mensen zijn aangehouden.

Party King, dat ruim twee jaar geleden op de radar van politie en justitie verscheen, staat centraal in dit immense onderzoek. Bij het bedrijfje zijn de afgelopen twee jaar zo’n zevenhonderd mensen naar binnen gegaan, van wie een groot deel een criminele achtergrond bleek te hebben. Toen agenten nader onderzoek deden, onder meer met afluisterapparatuur, bleek Party King een ontmoetingsplek voor criminelen, waar vraag en aanbod bij elkaar kwamen.

Een politieman met speurhond neust rond bij het pand van Party King in Best.

De drie hoofdverdachten zouden vanuit het bedrijfje criminelen met elkaar in contact hebben gebracht, vertelt officier van justitie Neeltje Geldermans. „Denk aan twee personen die daar met elkaar in gesprek gaan over welke spullen nodig zijn om synthetische drugs te maken. Als je iets nodig had, dan kwam je naar Party King. Bij ons onderzoek kwam daardoor zoveel informatie vrij dat we veel deelonderzoeken zijn begonnen.”

Verontrustende situatie

Volgens Hans Nelen, hoogleraar criminologie aan de Universiteit van Maastricht, onderstreept de grootschalige actie de „verontrustende situatie” in Noord-Brabant en Limburg. „Uit veel onderzoeken blijkt dat in Zuid-Nederland een groot aantal criminele groeperingen actief is in productie, handel en export van hennep en synthetische drugs. Met zo’n grote actie geven justitie en politie een duidelijk signaal af aan de onderwereld: jullie zijn niet onaantastbaar.”

En dus vallen maandagochtend agenten binnen op locaties in onder meer Noord-Brabant, Limburg, Rotterdam, België en Tsjechië. Op een industrieterrein in Rotterdam treft de politie 4.000 liter chemicaliën aan waarmee een grondstof voor drugs kan worden gemaakt. In Waalre vinden agenten automatische vuurwapens. In een klein hokje in een garagebedrijf in Moergestel, bereikbaar via de showroom en de werkplaats, zien agenten een lab voor speed en xtc.

Hoogleraar Nelen legt uit dat het bij de aanpak van de georganiseerde misdaad belangrijk is de kwetsbare plekken in het productieproces van de drugs aan te pakken. „Criminele organisaties zijn sociale netwerken waarin de deelnemers allemaal een eigen rol vervullen. Het is van belang de sleutelfiguren in zo’n netwerk te vinden: de financiers en de organisatoren”, aldus Nelen. „Maar je wil ook de mensen hebben met de kennis om bijvoorbeeld xtc te maken. Als je de mensen pakt die het moeilijkste werk doen, is de kans op blijvend succes het grootst.”

Maar het gaat niet alleen om mensen, stelt Nelen. Voor de verkoop van drugs heb je een logistieke organisatie nodig. Een laboratorium om de werkzame chemische stof te maken. Een plek om grondstoffen op te slaan. En een plek om het eindproduct te distribueren. „De belangrijke knooppunten van zo’n logistieke organisatie vinden is de eerste stap”, aldus Nelen.

Optreden tegen de georganiseerde misdaad is niet alleen een taak voor politie en justitie, zegt hij. „Daarna moeten gemeenten zorgen dat zo’n pand definitief uit handen blijft van criminelen. Lokale overheden en de belastingdienst zijn ook nodig voor een effectieve aanpak van de misdaad.”

Beveiligingscamera

De meeste panden waar de politie binnenvalt, bevinden zich middenin een woonwijk. Opvallend detail is dat bij vrijwel al die panden een ronde, witte beveiligingscamera aan de gevel hangt.

Die camera is ook weer te zien bij een groot drugslab in een Eindhovense woonwijk. Achter een woonhuis zijn drie garages samengevoegd tot een werkruimte waar MDMA wordt gemaakt, de werkzame stof in xtc-pillen.

Om te voorkomen dat de buurt nieuwsgierig wordt, hebben de bouwers het lab voorzien van een grote afzuiginstallatie. Daar is een koolstoffilter aan vastgemaakt die geuren wegvangt, zodat afgevoerde lucht niet tot vragen leidt. „Dit is echt een professioneel lab”, legt Rob de Vrij van de politie uit. „Met de spullen in dit lab kun je een aantal keer per week zo’n 70 kilo MDMA maken. Dan heb je het al gauw over enkele miljoenen euro’s omzet per week.”

Horen, zien en zwijgen, dat is het beste. Zo doen wij dat in Brabant

Buurtbewoner Eindhoven

Iets verderop vinden agenten in een opslagloods diverse chemicaliën tussen fruitautomaten, fitnessspullen en wasmachines. Er staat onder meer duizend liter aceton, waarmee drugs gemaakt kan worden, maar ook 900 liter pindaolie, in verpakkingen van 25 liter. De politie vermoedt dat de olie wordt gebruikt bij de productie van drugs. Ook deze opslag bevindt zich weer tussen woonhuizen. Een buurtbewoner die zijn hond uitlaat, lacht om de vraag of niemand in de buurt iets heeft gemerkt. „Horen, zien en zwijgen, dat is het beste. Zo doen wij dat in Brabant.”

Volgens officier van justitie Neeltje Geldermans is het belangrijk duidelijk te maken dat tegen drugscriminaliteit wordt opgetreden. Daarom hebben journalisten deze dag toegang tot flink wat panden waar drugs zijn aangetroffen. „Dit is ook een manier om aan de samenleving te laten zien dat we drugshandel echt aanpakken. Criminelen moeten niet het idee hebben dat de overheid zit te slapen. Want we zijn actief, we hebben ze op de korrel en we slaan soms toe. Daar is vandaag een uitstekend voorbeeld van.”

Volgens Nelen is een zo’n grote actie niet genoeg. „Na vandaag is de georganiseerde misdaad in Brabant en Limburg natuurlijk niet verdwenen. Dat is een illusie. De overheid moet permanent optreden. Soms met een grote actie. Maar ook met de sluiting van een drugspand kun je laten zien dat drugscriminelen niet onaantastbaar zijn. Wat dat betreft is de sluiting van de Party King een goed voorbeeld.”

Maar het allerbelangrijkst zegt Nelen, is dat criminelen hun buit wordt afgepakt. „Dat is de beste manier om te laten zien dat ze niet onaantastbaar zijn. Maar de praktijk leert dat dat heel moeilijk is.”