‘3FM hoeft niet de grootste zender te zijn’

Interview Jan Westerhof Radiozender 3FM verliest luisteraars. Volgens directeur Jan Westerhof is dit de consequentie van vernieuwing.

De transfer van radio-dj’s Sander Lantinga en Coen Swijnenberg naar Radio 538 kost 3FM veel luisteraars. Hier is het duo in actie op Das Coen und Sander Fest, 26 februari, HMH, Amsterdam. Foto SANDER KONING/ ANP/ KIPPA

Gaat Giel Beelen nu ook al weg bij 3FM? Verliest de publieke popzender na Coen, Sander en Gerard Ekdom weer een bekende presentator? Het rumoer zwol aan toen Beelen begin maart een bericht plaatste op Twitter. „Eindelijk mag en kan het hoge woord eruit morgenochtend. Ja, ik ga iets anders doen.”

Maar wat bleek? Beelen komt met een nieuwe talentenjacht, op internet. Hij gaat niet weg bij de radio.

Een vertrek van Beelen zou een nieuwe tegenvaller zijn geweest voor de geplaagde zender. 3FM verliest luisteraars, vooral na het vertrek van Coen Swijnenberg en Sander Lantinga. Zij presenteren hun populaire Coen & Sander Show sinds 1 september op Radio 538. Gerard Ekdom, jarenlang stem van De Arbeidsvitaminen, verhuisde naar Radio 2.

Volgens Jan Westerhof, radiodirecteur van de NPO (centraal bestuur van de publieke omroep) is die terugval de consequentie van bewust beleid. Westerhof is de baas is van alle managers van de publieke radio, en nu 3FM tijdelijk geen zendermanager heeft, doet hij de zender erbij.

3FM had in januari en februari het laagste marktaandeel in tien jaar. Maakt de NPO zich zorgen?

„We wisten dat het aandeel zou dalen toen Coen en Sander vertrokken. Dat hadden we niet in eigen hand.”

3FM kon het duo niet houden, Radio 538 bood meer. U had kunnen besluiten een ‘grote naam’ aan te trekken. In plaats daarvan koos 3FM voor eigen kweek. Riskant?

„Als je claimt dat je jong en innovatief wilt zijn, moet je durven te vernieuwen. We investeren veel in de opleiding van jonge dj’s. Die krijgen zendtijd in het weekend en ’s nachts. Het publiek zal het nieuwe 3FM opnieuw moeten omarmen.”

Dat lijkt nu nog niet het geval.

„3FM hoeft niet de grootste zender van Nederland te zijn. Dat past niet in onze aard en ambitie. Een hoog marktaandeel is niet onze eerste doelstelling. We moeten in de top-5 staan. Onze ambitie is het belangrijkste platform te zijn voor popmuziek. Dat zag je laatst bij de 3FM Awards. De winnaars van de belangrijkste prijzen, zoals de band Kensington of talent Lucas Hamming, zijn allemaal bij 3FM doorgebroken.”

Radio 538 en Qmusic stijgen. 3FM daalt. Wat zegt dat over muziekradio in Nederland?

„Commerciële stations maken heel andere afwegingen dan wij. In hun muzieksamenstelling kijken ze naar de grootste gemene deler. Bereik zal daar altijd het belangrijkst zijn. 3FM draait meer nieuwe platen dan bij de commerciële zenders. En je hoort meer Nederlandse muziek.”

De gemiddelde luistertijd daalt. Vindt u dat zorgelijk?

„Nou, ik zie weinig verval. Behalve onder tieners. Die luisteren minder radio. En kijken minder tv. Daar zit een grote uitdaging voor de publieke omroep. Om jongeren te bereiken werken 3FM, NPO3 en urban zender FunX samen in het project NPO Lab.”

Geeft ‘on demand’ luisteren, als bij Spotify, ook concurrentie?

„Lineair luisteren is nog steeds het grootste deel van de luistertijd, circa 80 procent. Concurrentie van on demand-diensten is veel minder dan bij tv. Wij proberen wel in te spelen op de trend: bij 3FM is ‘on demand’ vooral populair bij radiocontent met video. Een interview met een artiest willen mensen wel terugkijken. Of een gastoptreden in de studio. Podcasts, veel geroemd in de VS, zijn hier nog geen vervanging van de reguliere radio.”

U accepteert een lager aandeel om iets anders te doen dan commerciële zenders. Bent u ook voor een smalle, aanvullende publieke omroep?

„Nee. Ik ben hartstochtelijk voor een brede omroep. Wil je hét platform voor muziek zijn dan moet je een breed publiek bereiken. Neem de Top 2000: 11 miljoen Nederlanders kwamen er op de een of andere manier mee in aanraking. En aan de andere kant hebben we FunX: geen commerciële zender maakt serieus werk van deze doelgroep.”

Wanneer moeten de veranderingen hun vruchten hebben afgeworpen?

„Op de radio gaan veranderingen traag. Luisteraars moeten wennen. 2016 is het jaar van het bouwen.”

Gaat de positie van Giel Beelen dan toch veranderen?

„Giel is een belangrijke dj voor 3FM. Een van de beste radiomakers in Nederland. En bij het publiek de bekendste dj van 3FM. Giel gaat niet weg.”