Serie: Asiel in Het Gooi

Wat voor impact heeft asielopvang op een gemeente en regio? NRC volgt Hilversum en Het Gooi om dat te beschrijven.

Foto: Olivier Middendorp

De eerste honderd vluchtelingen arriveerden afgelopen herfst in de regio. Zij gingen eerst naar Laren, toen naar een sporthal in Kortenhoef. In oktober ging de groep naar het oude azc in Crailo, ook in Laren. NRC volgt het leven in de opvang en de reacties van bewoners en politiek.

1210bindegenhart_asiel2

Aflevering 1: waarom riep Hilversum 1.600?

Hoe is het zo gekomen dat Hilversum 1.600 asielzoekers opvangt? Het blijkt niet het werk van een stoere burgemeester en ook niet van een doortastende wethouder. Het is het werk van één Hilversums gemeenteraadslid, nota bene een oppositielid met nog geen twintig maanden politieke ervaring. Nelleke Degenhart, PvdA.

1610bin_hilversum

Aflevering 2: Crailo functioneert, een prestatie

Politici en ambtenaren van Hilversum en omstreken ondervinden het aan den lijve: zéggen dat je vluchtelingen gaat opvangen (1.600! Moet kunnen!) is niet hetzelfde als het doen. Vorige week woensdag was de entree van dit asielzoekerscentrum in Crailo, ingeklemd tussen snelweg en hei, nog overwoekerd met onkruid. Water had zes jaar lang niet door de leidingen gestroomd. Vijf dagen later moest de boel al klaar staan.

web_1910bingooi_extra2

Aflevering 3: verzet

Erik van Ouwerkerk, kickboksveteraan, trainer van (top)kickboksers, zit in Café Zuid in Hilversum, samen met Efraïn Sluis. Zij zijn de mannen achter de Facebookpagina ‘Liever Iets Minder Vluchtelingen in Hilversum’. 1.600 vluchtelingen, dat zijn er te veel. De site kreeg op de eerste dag, nu twee weken geleden, tweeduizend likes. Efraïn: „En daarna was het niet meer te houden. Binnen een week achtduizend volgers en heel veel reacties.”

2610bingooi_kuiper_2

Aflevering 4: spullen

Dinsdagmiddag en donderdagochtend kunnen mensen spullen brengen. Vrijwilligers sorteren die zo snel en goed mogelijk: serviesgoed, kinderspeelgoed, meubels, beddengoed, matrassen. En kleding, die geordend op maat en kleur in de rekken hangt. Het is in een paar weken tijd een geoliede machine geworden. Terwijl de initiatiefnemers er min of meer per ongeluk zijn ingerold. Ze kenden elkaar een paar weken terug niet eens.

0211bin_crailo2_5k

Aflevering 5: twijfel

Khaled heeft een punt gezet achter het gewik en geweeg. Vertrekken uit Nederland? Toch naar Noorwegen? Toch maar niet? Het zoog hem leeg. Hij is er klaar mee, zegt hij krachtig en in het Engels. „I am done. This is it.” Nederland dus. Voorlopig in Crailo, hartje van Het Gooi.

1811bingooi_siham_alassi

Aflevering 6: niet teruggaan

Siham Atassi (24) woonde comfortabel in Homs in Syrië. Mooi huis in een buitenwijk, vader ingenieur, zij en haar zus de opgroeiende, slimme dochters die alle kansen kregen. Toen brak de oorlog uit.

2311bingooi_crailo

Aflevering 7: Utopia

Het azc in Crailo heeft atypische buren: de bewoners van John de Mols Utopia. Een van de bewoners van Utopia aasde meteen op nadere kennismaking met de vluchtelingen van Crailo. En Talpa wil zich graag een goede buur tonen. De Mol legde het in de week bij de Gooise gemeenten en bij Jan Arie van der Kolk: was er misschien een bezoek mogelijk van vluchtelingen, aan Utopia?

web_0212bin_gooidef

Aflevering 8: verveling

Ali Al Kehsle, 21 jaar, mist het zwemmen. Hij sprong graag in de Eufraat, de stroming gaf een kick. Hasan Sawaghi, 18, speelde gitaar en piano. En Thamin Dahdal (16) drumde, thuis in Syrië. Nu wonen ze in de noodopvang in Crailo en vervelen ze zich. Ze vinden het er net een gevangenis, met die bezoekuren. Hun dagen bestaan uit eten, praten, en hier en daar een taallesje Nederlands vol ruis.

0412bincrailo8kol

Aflevering 9: getallen

Hilversum zegde al vroeg toe dat er 1.500 asielzoekers mochten komen. Maar er zijn er slechts honderd. Burgemeester van Hilversum Pieter Broertjes (PvdA) – als ‘regiovoorzitter’ spreekbuis van Het Gooi – legt in zijn werkkamer uit hoe dat kan. „Alles viel af. Hier was geen elektriciteit en water, daar geen riolering. Of de grond was te zompig, of juist vervuild. Overal was wat.”

1501bincrailov2

Aflevering 10: toekomst

Omdat Syriërs en Eritreeërs meestal mogen blijven, brengen elf Syriërs en zes Eritreeërs een bezoek aan twee universiteiten: de Universiteit van Amsterdam en de Universiteit Leiden, plus de dependance van Leiden in Den Haag. Ze gaan ook langs bij studentenvereniging Minerva.

2601bingooi_crailo

Aflevering 11: opstand

In Bussum-Zuid komen ze in opstand tegen azc Crailo. Het vorige kamp dat er zat, gaf ook al overlast, zeggen buurtbewoners. Peter-Jan Schatens bijvoorbeeld maakt zich zorgen. In opvanglocatie Crailo, vlak tegen Bussum-Zuid aan maar gelegen op grondgebied van Hilversum en Laren, wonen nu zo’n honderd asielzoekers. Dat zouden er 1.200 kunnen worden.

1602binspoed6k

Aflevering 12: nachtmerries

Het leven wordt normaal op opvangcentrum Crailo. Maar daarmee beginnen ook juist de zorgen. Murhaf heeft nachtmerries, zeker één keer per week. Hij wil ze niet beschrijven. Hij komt uit Deir ez-Zor, een stad met ruim 200.000 inwoners in het oosten van Syrië. Deir ez-Zor is hels. Regeringstroepen vechten er met IS. De terreurgroep heeft volgens het Syrisch Observatorium voor de Mensenrechten onlangs 55 burgers onthoofd of doodgeschoten. De Russen bombarderen de stad. De strijd maakt de aanvoer van voedsel, drinkwater en medicijnen onmogelijk, zegt het Rode Kruis. Hongersnood dreigt.

2302binasiel_5k

Aflevering 13: naar school

De kinderen van de asielopvang in Crailo zitten allemaal in één klas. Meester Hans en assistent Sharon bieden structuur. Zo rustig als het nu is, zo’n chaos was het de eerste weken. Vijftien kinderen van vier tot dertien, in één klas. Allemaal uit de plaatselijke opvang in Crailo. Allemaal net in Nederland na een zware reis. Sommigen zaten maanden in een kamp in Turkije. Vraag je hun een tekening te maken, dan is het van een klein bootje op een eindeloze zee.

1503binasiel_abu_george_5k

Aflevering 14: koken

In de opvang in Crailo mogen bewoners zelf koken. Maar alleen centraal, voor iedereen tegelijk. En dus wordt er veel geklaagd. Twee, drie bewoners die honderd monden voeden. De meeste bewoners zien geïntimideerd van die klus af.

2303binasiel_def_5k-2048x1367

Aflevering 15: verhuizen

Asielzoekers moeten bij elke stap in de procedure opnieuw verhuizen. Het valt volwassenen én kinderen zwaar. De planning van de IND is leidend, zegt Jan-Willem Anholts, woordvoerder van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). „Soms wordt een ‘verplaatsing’ heel kort van tevoren gemeld.”

data2817134

Aflevering 16: het COA neemt het over

Blijft het wel gezellig, in Crailo? Het COA heeft de regie op 1 mei overgenomen van het Leger des Heils, dat de noodopvang het afgelopen half jaar heeft bestierd. Sindsdien verandert Crailo hard. Het COA verbouwt een nu nog leegstaande woonkazerne op het opvangterrein, zodat er plek komt voor 150 mensen. Deze week zullen de 75 Crailo-bewoners er al in trekken, vanuit hun huidige kazerne. Die zal vervolgens óók worden verbouwd tot opvangplek voor 150 man.

AZC Crailo

Aflevering 17: wrijving

Het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) heeft op 1 mei de noodopvang Crailo (gemeente Laren) overgenomen van het Leger des Heils. En dat is wennen. Voor de bewoners, maar ook voor de vele vrijwilligers die uit de omgeving komen – Bussum, Laren, Hilversum.

data3093054

Aflevering 18: integratie

De meesten van de groep van honderd wilden niet naar zomaar een gemeente: ze wilden terug naar Crailo. Met dat doel hield de groep al die tijd contact met elkaar, via WhatsApp. En ze bleven in contact met vrijwilligers in het Gooi. Die vrijwilligers bestookten op hun beurt wethouders en burgemeesters van de Gooise gemeenten. Laat die vluchtelingen toch híér integreren. Waarom hen neerplanten in een ander deel van het land?

data4287128

Aflevering 19: tegenvaller

Ze hadden al huisraad verzameld en de verbouwing was bezig. Hier zouden ze blijven. Maar toen werd de asielzoekers verteld dat hun centrum sluit. Een greep uit de opmerkingen: „Ze behandelen ons als dieren. Overal worden we heen gesleept.” „Het COA geeft niets om ons.” En: „We hebben op de vlucht in Syrië minder moeten verhuizen dan hier in Nederland.”

anp-16533580

Aflevering 20: burgemeesters boos

Vanwege de teruglopende instroom wil het COA asielzoekerscentra gaan sluiten. Burgemeesters komen in opstand. Broertjes: „Het is een kortzichtig besluit. Wat denkt Den Haag nou. Over een maand verscheurt Erdogan zijn contract met Europa, omdat een aantal van de Turkse voorwaarden niet wordt ingewilligd. Kan zo gebeuren. Dan moeten wij weer de zaaltjes in om burgers te overtuigen.”

data5040456

Aflevering 21: falende aanpak

Khaled Salhani wacht niet lijdzaam af. Eén jaar is de Syriër in Nederland, en hij trekt – anders dan veel andere asielzoekers – zijn eigen plan. En passant wijst hij op feilen in de Nederlandse aanpak. „Communicatie is essentieel. Stel, je spreekt geen Nederlands én nauwelijks Engels. Wat ga je doen? Waar ga je heen? Om mij heen zag ik mensen die bang waren een trein te nemen, of de weg te vragen.”