IMF dreigt met opstappen uit noodprogramma Griekenland

Het IMF wil Duitsland en Griekenland onder druk zetten om schuldenverlichting te accepteren, blijkt uit een uitgelekt telefoongesprek. Griekenland eist uitleg.

Directeur Christine Lagarde van het Internationaal Monetair Fonds (IMF). Foto AFP

De frustratie binnen het Internationaal Monetair Fonds (IMF) over het noodprogramma voor Griekenland is hoog opgelopen. Uit het verslag van een telefoongesprek van hooggeplaatste IMF-medewerkers van 19 maart, door klokkenluiderssite Wikileaks gepubliceerd, blijkt dat het hoofd van de Europa-afdeling van het IMF zowel Griekenland als Duitsland onder druk wil zetten om toe te geven aan de IMF-eisen.

Een van de drukmiddelen zou zijn om te dreigen met vertrek uit het noodprogramma, wat kan leiden tot een nieuwe crisis. Direct na de publicatie eiste de Griekse regering tekst en uitleg van het IMF.

Het IMF participeert sinds 2010 in de reddingspakketten voor Griekenland, vooral op aandringen van Duitsland. Aan het meest recente noodpakket van 86 miljard euro wil het IMF echter niet meebetalen. Het fonds vindt dat eurolanden eerst de Griekse staatsschuld van bijna 180 procent van het bruto binnenlands product moeten verlichten. Duitsland voelt hier echter niets voor.

Poul Thomsen, die het Europese kantoor van het IMF in Brussel en Parijs leidt, zegt in het uitgelekte gesprek hoe hij de Duitse bondskanselier Merkel onder druk wil zetten door te zinspelen op volledige terugtrekking van het IMF bij het toezicht op de Griekse hervormingen. „En dan zeggen wij [...] mevrouw Merkel, u staat voor een vraag: wat is kostbaarder: verder gaan zonder het IMF […] of kiezen voor de schuldverlichting?” Thomsen gaat ervan uit dat Duitsland „door de vluchtelingensituatie” wel tot een „vergelijk” wil komen over het verdere verloop van de hulp.

Ook met de Grieken die volgens het IMF te traag zijn met hervormingen, wil Thomsen hoog spel spelen. Hij zegt dat de Grieken in het verleden pas een beslissing namen toen ze „op het punt stonden failliet te gaan [...] en dat gaat mogelijk opnieuw gebeuren”. Deze laatste opmerking is door de Griekse regering opgevat als een dreigement: het IMF wil het bewust op een crisis met een bijna-faillissement te laten aankomen, zoals vorig jaar.

In een boze brief aan IMF-voorzitter Christine Lagarde uitte de Griekse premier Tsipras zaterdag zijn „diepe bezorgdheid” over de uitlatingen van Thomsen. Het bewust aansturen op een faillissement „overschrijdt de grenzen van het onderhandelingsproces zoals wij dat opvatten”, schrijft de Griekse premier.

Lagarde schreef daarop zondag een brief op hoge poten aan Tsipras, die ze op de website van het IMF openbaar maakte. De speculatie dat het IMF zou aansturen op een crisis noemt ze daarin „nonsens”. Impliciet beschuldigt ze de Grieken ervan gesprekken van haar medewerkers te hebben gelekt. „Het is essentieel dat uw autoriteiten de privacy van hun interne discussies respecteren.” Lagarde suggereert tevens dat de veiligheid van haar medewerkers in Athene in het geding is en dat ze heeft overwogen niemand meer naar Athene te sturen. „Het incident van dit weekend heeft me er bezorgd over gemaakt of we wel vooruitgang kunnen boeken”, aldus Lagarde.

Al enkele weken rommelt het weer rond Griekenland. Eurolanden en het IMF willen dat de regering-Tsipras onder meer de pensioenen en het belastingstelsel hervormt. Dit moet nieuwe bezuinigingen opleveren. Zonder de hervormingen maakt Griekenland geen aanspraak op 5 miljard uit het noodpakket van 86 miljard. Griekenland heeft dit geld nodig om dit jaar schulden af te betalen aan het IMF en de Europese Centrale Bank.