Internationale kopstukken reageren op beschuldigingen Panama Papers

Het Kremlin ontkende eveneens fouten te hebben gemaakt. De Britse premier Cameron spreekt van een privézaak.

De IJslandse premier Sigmundur David Gunnlaugsson liep weg uit een interview nadat hem een vraag werd gesteld over zijn bedrijf Wintris, dat voorkomt in de Panama Papers. Foto Bertil Enevag Ericson/AP

De onthullingen uit de Panama Papers hebben internationaal tot veel reacties geleid. Uit een groot internationaal onderzoek van 376 onderzoeksjournalisten uit 76 landen, genaamd de ‘Panama Papers’, blijkt onder meer dat elf (deels voormalige) staatshoofden gebruik maken van belastingparadijzen om hun miljoenen weg te sluizen. De documenten werden gelekt via de administratie van het Panamese juridisch advieskantoor Mossack Fonseca. NRC zette de reacties op de onthullingen op een rijtje.

De IJslandse premier Gunnlaugsson heeft voor veel ophef gezorgd door weg te lopen uit een interview met de Zweedse televisiezender SVT. De politicus staat in eigen land onder druk nadat naar buiten kwam dat hij via een offshorebedrijf obligaties bezit van de drie grootste banken van IJsland. Hierdoor had Gunnlaugsson een persoonlijk belang in de overeenkomst die hij sloot met schuldeisers van de in 2008 omgevallen banken.

In een interview met de Zweedse zender SVT wordt de premier gevraagd naar het bedrijf, Wintris, dat hij samen met zijn vrouw opzette. Gunnlaugsson meent dat hij onder valse voorwendselen het gesprek is ingelokt:

Volgens persbureau Bloomberg kan Gunnlaugsson maandag een motie van wantrouwen tegemoet zien van de IJslandse oppositie. Hij moet zich om vijf uur (Nederlandse tijd) verantwoorden in het IJslandse parlement. Gunnlaugsson heeft van tevoren aangekondigd niet te zullen aftreden. In IJsland zijn protesten aangekondigd tegen de premier.

Rusland

Volgens het Kremlin zijn de Panama Papers een poging van het Westen om de Russische president Vladimir Poetin zwart te maken. Uit de documenten blijkt onder meer dat de entourage rondom Poetin meer dan twee miljard dollar beheert in belastingparadijzen. Werd er eerder al gewaarschuwd voor een “informatieaanval vanuit het Westen”, nu stelt een woordvoerder van de president tegenover persbureau AP dat de publicaties een poging zijn van het Westen om Poetin ten val te brengen:

“Journalisten en leden van andere organisaties proberen actief om Poetin en zijn leiderschap in twijfel te trekken.”

Ook de Oekraïense president Porosjenko wordt genoemd in de Panama Papers. Hij is nog steeds actief in belastingparadijzen. Het bedrijf van Porosjenko, het chocolade- en snoepconcern Roshen waarmee hij rijk is geworden, heeft een aantal schimmige transacties ter waarde van meer dan tweehonderd miljoen dollar heeft uitgevoerd via de Oostenrijkse Raiffeisen Bank. De openbaar aanklager ontkende maandag dat Porosjenko een misdrijf heeft gepleegd. De premier zelf heeft nog niet gereageerd.

Cameron: “privé-aangelegenheid”

Ian Cameron, de vader van de Britse premier Cameron speelde een belangrijke rol bij de oprichting van een investeringsfonds in Panama. Hij hoefde als nauw betrokkene bij dit bedrijf geen belasting te betalen over zijn inkomsten. In een reactie noemt de woordvoerder van de premier de zaak “een privé-aangelegenheid”. De voorlichter stelt dat ze “gefocust is op wat de regering doet” en niet op persoonlijke zaken.

Messi: onderneming ‘inactief’

Lionel Messi, de steraanvaller van FC Barcelona die ook wordt genoemd in de Panama Papers, liet in een officiële verklaring weten dat de onderneming die hij via Mossack Fonseca zou hebben opgezet “inactief” is en dat er geen geld in omgaat. Ook stelde hij dat de brievenbusfirma nooit is gebruikt voor belastingontduiking. In de verklaring dreigt de familie Messi ook media te vervolgen die hem aan de accounts van het Panamese bedrijf linken, schrijft AP. De Spaanse fiscus heeft inmiddels aangekondigd de zaak te willen onderzoeken.

Het is niet voor het eerst dat Messi wegens schimmige financiële praktijken in het nieuws komt. De voetballer en zijn vader werden al eens eerder gehoord door de Spaanse fiscus wegens vermeende belastingontduiking. De kleine Argentijn en zijn vader hangt vanwege het ontduiken van 4,1 miljoen aan belastingen 22 maanden cel boven het hoofd. De rechtszaak moet nog plaatsvinden, eind mei.

Nederland: onderzoek en debat

De Nederlandse Belastingdienst kondigde maandag aan “relevante informatie te onderzoeken” en de gegevens te gebruiken voor belastingheffing. De fiscus in onder meer België, Oostenrijk en Australië is eveneens zo’n onderzoek gestart. Verschillende Nederlandse politici hebben aangekondigd minister Jeroen Dijsselbloem (PvdA, Financiën) dinsdag vragen te stellen over de kwestie. De SP wil een parlementair onderzoek:

Twitter avatar rikgrashoff Rik Grashoff Dit is schokkend. Hoe sluizen de rijksten op aarde hun geld weg? Nu debat aangevraagd. https://t.co/fVdTQ3DWZW via @NOS
Twitter avatar amerkies Arnold Merkies Rol Nederland bij belastingconstructies moet nu eens grondig worden uitgezocht. De Sp pleit daarom voor parlementaire enquete #panamapapers

Hollande: goed nieuws

De Franse president François Hollande noemt de onthullingen “goed nieuws dat zal helpen om de belastinginkomsten te verhogen”, zo tekent Reuters op. Hij kondigde alvast een onderzoek aan:

“Ik kan jullie verzekeren dat wanneer de informatie vrijkomt, er strafzaken zullen worden geopend en berechting zal plaatsvinden.”

Een statement met eenzelfde strekking heeft ook EU-commissaris Pierre Moscovici (Economische Zaken) gemaakt:

“Dit geeft politieke wapens om te zeggen: het is genoeg. Er zal altijd strijd zijn tussen fraudeurs, belastingontwijkers en fiscale opsporingsinstanties”

Argentinië

De Argentijnse president Mauricio Macri bevestigde maandag dat een koepelbedrijf dat in handen is van zijn familie Fleg Trading in de Bahamas heeft opgezet. Hij ontkende echter zelf aandelen te hebben in het bedrijf of er inkomen uit te halen.