De eerste erkende Syrische vluchtelingen komen naar Nederland

Als de Griekse regering er maandag in slaagt boten met migranten over te zetten naar Turkije. Als de Turkse regering hen toelaat en opvangt. Als er daadwerkelijk Syrische vluchtelingen tussen zitten. Ja, dan kan een begin worden gemaakt met de Europese herverdeling van vluchtelingen uit oorlogsgebied: voor elke Syrische vluchteling die vanaf maandag uit Griekenland per boot naar Turkije wordt teruggestuurd, gaat er eentje per vliegtuig naar Europa.

De woordvoerder van het ministerie van Veiligheid en Justitie in Den Haag houdt zondag nog enkele slagen om de arm als ze de procedure uitlegt. Dan blijkt: de uitvoering van het verdrag dat de Europese Unie en Turkije vorige maand hebben gesloten, verloopt volgens gekende regels. Het gaat om de regels voor de hervestiging van vluchtelingen die VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR hanteert. Landen hebben wereldwijd afspraken gemaakt over het opnemen van vluchtelingen uit crisisgebied. Nederland heeft toegezegd jaarlijks gemiddeld 500 mensen op te nemen.

Dat betekent dat het medewerkers van de UNHCR zijn die, in de opvangkampen die Turkije inricht voor de teruggestuurde migranten, gaan selecteren wie in aanmerking komt voor de gereguleerde luchtbrug naar de landen die zich bereid hebben verklaard vluchtelingen op te nemen. Dat zijn: België, Frankrijk, Finland, Griekenland, Duitsland, Nederland, Luxemburg, Slovenië, Zweden en Oostenrijk.

Nederland neemt dus 1 vluchteling op elke 34.000 inwoners op. Het Duitse ministerie van Binnenlandse Zaken heeft zaterdag tegenover de krant Welt am Sonntag gezegd in eerste instantie uit te gaan van 1.600 vluchtelingen, maar rekening te houden met nog eens 13.500 extra als het nodig mocht zijn. Daarmee zou Duitsland verhoudingsgewijs meer dan twee keer zo veel vluchtelingen willen opnemen als Nederland.

Of voor maandag de eerste vluchten naar Nederland al gepland staan, kon de woordvoerder niet zeggen. „Maar als de vliegtuigen niet maandag al komen, zal het zeker dinsdag zijn.” Namens Nederland zullen ambtenaren van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) en het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) overleg voeren met de UNHCR-medewerkers. De IND, zegt de woordvoerder van het ministerie, onderzoekt of de geselecteerde vluchteling hier in aanmerking zou komen voor een verblijfsvergunning. Het COA bekijkt de geselecteerde vluchteling met het oog op de benodigde opvang in Nederland: heeft iemand bijvoorbeeld een handicap die om bijzondere voorzieningen vraagt?

Van de vluchtelingen die op deze manier naar Nederland reizen, is zo vastgesteld dat ze recht hebben op een verblijfsvergunning. Dat onderscheidt hen van de tienduizenden vluchtelingen die de mensensmokkelroute via Griekenland en de Balkan hebben genomen en die soms maanden op het begin van hun procedure moeten wachten. Het is niet gezegd dat de nieuwe statushouders in Nederland ook meteen een eigen woning zullen krijgen. Er wachten op dit moment 16.000 asielzoekers met een verblijfsvergunning tot ze kunnen doorstromen naar de eigen woning waar ze recht op hebben. De nieuwkomers zullen achteraan moeten aansluiten.