De nee-stem van een ondernemer

Solidariteit bestaat bij de gratie van een grens aan die solidariteit. Jan Driessens, voormalig directeur van verpakkingsbedrijf Ball Packaging Europe en nu adviseur in de sector, leeft sinds 1995 met de Oekraïners, in Kiev, in Lviv, in Charkov. Hij liet er rioolleidingen en irrigatiesystemen aanleggen. Hij deed zaken met Carlsberg, Coca-Cola, Pepsi.

Driessens is een vriend van Europa, benadrukt hij. Ik ken hem omdat hij halverwege de jaren negentig bij ons thuis kwam en met mijn vader sprak over de monetaire unie, die alleen kon floreren als er ook een sterke politieke unie was. En over het krachtige leiderschap van de voorzitter van de Europese Commissie Jacques Delors, die zij Napoleon noemden.

juttachorus0

In die tijd opende Driessens een fabriek in Polen, toen dat land nog helemaal niet op de nominatie stond om lid van de Europese Unie te worden. Negen jaar later één in Belgrado, waar Ball de eerste westerse investeerder was.

Hij ondervond in al die landen hoe corruptie het werken belemmerde. „Als westers bedrijf betaal je niet”, zegt hij door de telefoon. Doe je dat wel, dan loop je de kans te worden vervolgd. „Maar als je niet betaalt, dan word je opgezadeld met extra belastingen en vergunningen. Waarom zouden we in deze tijd vijftig miljoen euro extra naar Oekraïne sturen?”

‘Voor een acquisitie zeg ik: pas als het management op orde is’

Jan Driessens en mijn vader bekeken met argusogen de zwakkere leiders die Delors opvolgden. Mijn vader overleed vlak voor de invoering van de euro – daar had hij naar uitgezien.

Intussen constateert Driessens dat politieke belangen op lokaal niveau meer aandacht krijgen dan problemen die raken aan het bestaansrecht van de Europese Unie. „Brussel wil zich overal mee bemoeien en verliest daarmee zijn gezag. Dat speelt rechtspopulisten in de kaart.”

We moeten, vindt hij, onze zaken eerst in eigen huis op orde krijgen. België heeft vijf regeringen en premier Michel vindt het niet nodig om acht politiekorpsen te laten samenwerken. Groot-Brittannië dreigt de EU te verlaten. Corsica en Catalonië verlangen naar onafhankelijkheid. „Als men in mijn bedrijf een acquisitie wil doen, zeg ik: pas als het management op orde is.”

Hij maakt een vergelijking met de eenwording van Oost- en West-Duitsland. Twee generaties waren ze gescheiden, toen bezweek het IJzeren Gordijn onder druk van ontevreden Ossies. „Dat is een natuurlijk proces geweest”, zegt Driessens. „Waarom zouden we de Europese Unie in twintig jaar tijd moeten voltooien? Ik pleit voor de weg van de geleidelijkheid.”

Jan Driessens is nog steeds een vriend van Europa. Hij is ondernemer, kent Oekraïne als zijn broekzak, heeft niks met populisme. Maar woensdag stemt hij ‘nee’ tegen het associatieverdrag.