Kiest Azerbeidzjan nu voor een militaire oplossing?

Nagorno-Karabach De decennia oude oorlog tussen Armenië en Azerbeidzjan laait weer op. Rusland reageert bezorgd: een nieuw conflict aan de onrustige zuidflank kan het niet gebruiken.

De restanten van een neergehaalde Azerbajdzjaanse helikopter in de separatistische regio Nagorno Karabach. Foto: AP

Echt rustig is het nooit geweest rond Nagorno-Karabach. Sinds de wapenstilstand van 1994 komt het rond de enclave steeds weer tot schermutselingen tussen Armeense en Azerbeidzjaanse troepen. In de afgelopen jaren werden de botsingen heftiger. In het jaar 2014 vielen bij beschietingen over en weer 72 doden.

De gevechten van het afgelopen weekend zijn echter de hevigste tot nu toe. Het Azerbeidzjaanse ministerie van Defensie meldde dat in één weekend 12 soldaten zijn gesneuveld. In Jerevan spreekt men van 18 doden aan Armeense zijde.

De aanleiding voor het opvlammen van het conflict is niet helemaal duidelijk. Bakoe geeft toe dat Azerbeidzjaanse troepen op verschillende plaatsen de bestandslijn hebben overschreden en enkele strategische hoogtes hebben bezet. Volgens Azerbeidzjan gebeurde dat in antwoord op voortdurende beschietingen van Armeense zijde. In Jerevan laat men echter weten alleen te hebben gereageerd op een Azerbeidzjaanse aanval op de enclave, die inmiddels tot staan is gebracht. Beide zijden claimen verschillende tanks en pantservoertuigen van de tegenstander te hebben vernietigd. Volgens de Armeense strijdkrachten is ook een Azerbeidzjaanse helikopter neergeschoten – iets wat in Bakoe wordt ontkend. Bij artilleriebeschietingen over en weer zijn ook burgerslachtoffers gevallen.

Staakt-het-vuren

Zondag leek een grootschalig conflict te kunnen worden afgewend. Het Azerbeidzjaanse ministerie van Defensie kondigde aan „alle militaire operaties” eenzijdig te zullen staken en zich te richten op het „versterken van de gebieden die op dit moment zijn bevrijd.”

Een woordvoerder van de pro-Armeense troepen in de enclave liet echter weten dat de vijandelijkheden op zondag nog doorgingen. „In de laatste 24 uur heeft Azerbeidzjan twee keer een staakt-het-vuren afgekondigd, maar ze hebben geen concrete stappen gezet”, zo zei de woordvoerder tegen het Russische persbureau Interfax.

Azerbeidzjan kreeg gisteren steun van de Turkse regering-Erdogan

kaartazer
Het conflict rond Nagorno-Karabach gaat terug tot de nadagen van de Sovjet-Unie. In 1988 verklaarde de overwegend Armeense regio zich onafhankelijk van de Azerbeidzjaanse deelrepubliek. Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie kwam het tot gevechten, waar het Armeense leger al snel bij betrokken raakte. Toen er in 1994 een wapenstilstand werd getekend, was niet alleen het merendeel van de enclave, maar ook gedeelten van Azerbeidzjaans grondgebied in Armeense handen. Bij de gevechten kwamen naar schatting 30.000 mensen om het leven.

Ondanks jarenlange onderhandelingen is er nimmer een definitieve vredesregeling gekomen. De laatste jaren werden geen serieuze besprekingen meer gevoerd. In de afgelopen jaren versterkten beide partijen hun strijdkrachten en werd de toon over en weer steeds grimmiger.

Militaire oplossing

De vraag is nu of Azerbeidzjan definitief heeft gekozen voor een militaire oplossing. De Azerbeidzjaanse ambassadeur in Moskou deed afgelopen weekend uitspraken in die richting. „Al 22 jaar probeert men een oplossing voor het conflict te vinden”, zo zei ambassadeur Polad Bulbuloglu.

„Wij zijn bereid dit conflict langs vreedzame weg te beëindigen. Maar als dat niet lukt, lossen we het op via militaire weg.”

De Azerbeidzjaanse regering kreeg gisteren steun van de Turkse president Erdogan. Maar Armenië’s bondgenoot Rusland sloeg een bezorgde toon aan. Beide landen maken deel uit van de veiligheidsorganisatie CVVO en Rusland heeft een basis in het noorden van Armenië. Maar Moskou heeft geen enkel belang bij een nieuw conflict op de toch al onrustige zuidflank. Minister van Buitenlandse Zaken Lavrov belde met zijn Armeense en Azerbeidzjaanse ambtsgenoten en ook op het niveau van het ministerie Defensie was er overleg. President Poetin riep beide partijen op het vuren onmiddellijk te staken.