Assad verliest steun van deel alawitische achterban

Religieuze alawitische leiders nemen afstand van Assad op het moment dat hij militaire successen boekt.

Het Syrische leger na de herovering van Palmyra. Dit leger wordt grotendeels gevormd door de alawitische achterban van Assad. Foto AFP

Religieuze leiders van de Syrische alawieten nemen in een zeer opmerkelijk document afstand van ‘hun’ leider, Bashar al-Assad, dat meldt de Britse nieuwszender BBC. Het zal voor de Syrische president voelen als een dolksteek in zijn rug, Assad is van alawitische afkomst en zijn regime is in de burgeroorlog afhankelijk van de tienduizenden alawitische families wiens zonen vechten in zijn leger en milities.

Het moment komt Assad ook zeer slecht uit. Met hulp van de Russen boekt hij momenteel grote successen op het slagveld. Vorig weekend heroverde het Syrische leger de historische oasestad Palmyra op terreurbeweging Islamitische Staat (IS).

Opstellers document bang voor sektarische strijd

De religieuze leiders van Syrische alawieten, een minderheid die voor de oorlog ongeveer 12 procent van de 23 miljoen tellende bevolking uitmaakte, willen met het document van acht pagina’s een “doorkijk” bieden in deze sektarische stroming op een “zeer belangrijk moment” in hun geschiedenis. Volgens de auteurs, het is onduidelijk hoeveel religieuze leiders dit hebben opgesteld, zijn de alawieten geen onderdeel van de shi’itische islam. Met deze claim, dat ingaat tegen de heersende religieuze opvatting, willen zij zich neerzetten als een eigen stroming binnen de islam.

Aan de BBC laten twee van religieuze leiders weten dat “alawieten niet geassocieerd moeten worden met de misdaden die het regime pleegt”. Ze hebben het document uitgebracht omdat ze bang zijn voor een steeds verdergaande sektarische strijd in Syrië. Alawieten worden al vermoord door jihadistische sunnitische groepen vanwege hun religieuze afkomst. Tegelijkertijd zijn er al duizenden alawieten gesneuveld die vochten in het leger van Assad tegen deze bewegingen.

Aan de oorlog in Syrië lijkt geen einde te komen. Wat is er nu precies aan de hand? Lees hier de tien vragen over Syrië die je niet durfde te stellen

Assad deels verantwoordelijk voor sektarische oorlog

Het regime van Assad is deels verantwoordelijk voor deze sektarische oorlog die ondertussen zijn weerslag heeft in het gehele Midden-Oosten. Hij heeft een groot deel van zijn sunnitische achterban, de sunnieten vormen de meerderheid in Syrië, van zich vervreemd door onder meer lukrake bombardementen uit te voeren op woonwijken waarbij duizenden burgerslachtoffers zijn gevallen.

Daarnaast wordt Assad gesteund door zijn shi’itische bondgenoten Iran en het Libanese Hezbollah. Zijn belangrijkste tegenstanders zijn de grotendeels sunnitische landen als Saoedi-Arabië en Turkije die financiële en militaire steun bieden aan talloze radicale jihadistische groeperingen. Deze bewegingen voeren naar eigen zeggen een religieuze oorlog tegen de “ongelovige” Assad en zijn alawitische achterban.

Pleiten niet voor aftreden Assad

De opstellers van het document pleiten niet voor het aftreden van president Assad. Ze willen vooral duidelijk maken dat Assad en “zijn” religieuze alawitische achterban niet “één zijn”. De internationale gemeenschap moet volgens hen uitmaken hoe de toekomst van Syrië er uit ziet.

De religieuze leiders van de alawieten willen een seculier, pluralistisch en democratisch land waar plaats is voor islam, christendom en alle andere religies. Aan de Britse krant The Sunday Telegraph laat een van de opstellers weten dat ze ook een nieuwe relatie willen opbouwen met de Syrische sunnitische gemeenschap in het land.