Sloop je bedrijf, begin opnieuw

Wist je dat ze al heel ver waren met deze film en toen alles hebben omgegooid? „Stond op IMDB.” Mijn dochters vinden het leuk om filmfeitjes te delen. Deze gaat over Zootropolis. Na reacties van testpublieken besloten de makers het verhaal op te hangen aan een nieuwe hoofdpersoon. Ik ben onder de indruk en mijn dochters ook. Weggooien en opnieuw beginnen. Stoer.

Opnieuw durven beginnen is vaak een voorwaarde voor succes. Mooie voorbeelden te over. Als Samsung zichzelf niet herhaaldelijk opnieuw had uitgevonden, verkochten ze nu nog gedroogde vis. Als de familie Marriott niet verschillende keren opnieuw was gestart, runden ze nu nog een frisdrankkraampje in Washington.

Of neem Nokia. Het Finse bedrijf deed ooit in bosbouw, rubber en kabels, maar besloot in 1990 volledig in te zetten op telecommunicatie. Een gouden zet. Van 1998 tot en met 2011 waren de Finnen wereldmarktleider in mobiele telefoons. Maar de volgende stap, van mobiele telefoon naar smartphone, mislukte. Uiteindelijk verkocht Nokia zijn mobieltjesdivisie aan Microsoft en begon opnieuw. Nu ligt de focus volledig op de productie en installatie van apparatuur voor telecomnetwerken, waarvoor het recent Alcatel Lucent overnam.

Veel mensen zouden graag opnieuw beginnen. De dag voordat ik met mijn dochters naar de film ging, verzorgde ik een seminar waarbij het onderwerp ter sprake kwam. Ik stelde de deelnemers de volgende vraag: „Stel je voor dat je bedrijf afbrandt en je helemaal opnieuw moet beginnen... Wie van jullie zou de tent, met alle kennis en ervaring van nu, op precies dezelfde manier weer opbouwen?” Slechts drie van de bijna negenhonderd deelnemers wilden alles bij het oude houden.

Echt opnieuw beginnen is echter niet makkelijk. Zo’n vraag tijdens een seminar is leuk, maar het probleem is dat die brand nooit komt. En zelf de boel in de hens steken om een frisse start te kunnen maken, dat doe je niet. Het is een klassiek probleem op het gebied van verandering en transformatie. We willen wel vernieuwing, maar we kunnen geen afscheid nemen van wat we hebben. Iedereen wil naar de hemel, maar niemand wil dood.

Binnen het bedrijf General Electric werd ooit een aanpak bedacht om mensen over deze psychologische drempel te helpen: destroy your business. Heel kort samengevat: stel je voor dat jij wordt ontslagen door je huidige werkgever. En stel je voor dat je een nieuw bedrijf begint. Je weet alles van jouw branche, je bent op de hoogte van alle technologische ontwikkelingen, én je kent alle zwakke plekken van je oude werkgever. Je zint op wraak. Wat kan jouw start-up doen om je oude bedrijf volledig om zeep te helpen? Wat ga je doen?

Wie deze oefening (liefst met een groep collega's) serieus doorloopt leert een paar dingen. Wat echt waardevol is en behouden moet blijven. Wat rijp is voor de sloop en met spoed weg moet. Wat de nieuwe mogelijkheden zijn waar je - nu wél - mee aan de slag zult gaan. En, bijna vergeten, je leert natuurlijk ook wie je echt beter niet kunt ontslaan.