De naziheld die een Mossad-agent werd

SS-officier Nazi Otto Skorzeny liquideerde na de oorlog een Duitse raketgeleerde, schrijft de Amerikaans-joodse krant The Forward.

Naziheld wordt huurmoordenaar voor de Mossad – het nieuws dat de Amerikaans-joodse krant The Forward deze week naar buiten bracht, lijkt op het script van een spionagefilm. Volgens The Forward zou de beruchte SS-officier Otto Skorzeny in 1962 in München de Duitse raketgeleerde Heinz Krug hebben vermoord. Krug werkte voor het raketprogramma van de Egyptische heerser Nasser, en dat was kennelijk zo bedreigend dat de Israëlische geheime dienst in zee ging met een van de meest herkenbare ‘helden’ van het naziregime om hem uit de weg te ruimen.

Skorzeny verwierf zijn roem tijdens de Tweede Wereldoorlog met gewaagde commandoacties. Zijn bekendste wapenfeit is de bevrijding van Benito Mussolini, die in 1943 was afgezet als duce van Italië. Na de ineenstorting van het Derde Rijk stond Skorzeny terecht voor oorlogsmisdaden, maar werd niet veroordeeld. Hij ontsnapte uit gevangenschap en wist in 1950 Franco’s Spanje te bereiken.

Otto Skorzeny ontsnapte na de oorlog uit gevangenschap.Foto Getty / Heinrich Hoffmann

In deze periode raakte Skorzeny betrokken bij het ondoorzichtige spel van spionage, contraspionage, dubbelspel en verraad dat het naoorlogse Europa in zijn greep hield. De Amerikanen en Russen dongen naar de gunsten van voormalige nazi’s – en ook andere geheime diensten waren geïnteresseerd in de expertise van sommige Duitsers. Nazi-jager Efraim Zuroff, directeur van het Simon Wiesenthal Center in Israël, bevestigt dat Skorzeny door de Mossad is gerekruteerd. „Ik wist dat hij Israël inlichtingen heeft verschaft. Dat hij Krug heeft geliquideerd was nieuw voor mij, maar ik ken de journalisten die het nieuws brachten. Hun bronnen zijn goed; zij hebben dit vernomen van voormalig agenten van de dienst. Ik denk niet dat ze ernaast zitten.”

Hij zat te springen om geld, dat maakte hem een ideaal doelwit voor een geheime dienst

Zuroff zegt dat de Mossad overwogen heeft ook andere nazi’s te rekruteren, onder wie Walther Rauff, die betrokken was bij de ontwikkeling van de gaswagen waarmee Joden werden vermoord. „Om die reden heeft men daar vanaf gezien. Rauff was een holocaust-oorlogsmisdadiger, Skorzeny niet. Als je vecht voor het voortbestaan van je land – en dat was voor Israël zo – dan moet je je soms met dit soort lui inlaten.” Simon Wiesenthal, Zuroffs voorganger, weigerde overigens Skorzeny als dank voor zijn diensten van de lijst van gezochte nazi’s te halen.

De Britse historicus Guy Walters – auteur van De jacht op het kwaad, waarin hij de naoorlogse zoektocht naar gevluchte nazioorlogsmisdadigers heeft geboekstaafd – was verrast over het nieuws dat Skorzeny zelf de liquidatie van Krug ter hand genomen heeft. „Skorzeny was arm en had een veeleisende adellijke echtgenote: hij zat te springen om geld. Dat maakte hem een ideaal doelwit voor een geheime dienst. Het staat vast dat hij de Mossad inlichtingen heeft verschaft over de Duitsers die meewerkten aan het Egyptische raketprogramma en dat hij nieuws heeft doorgegeven over de mogelijke verblijfplaats van gezochte nazi’s als Auschwitz-arts Josef Mengele. Maar dat hij Krug heeft neergeschoten, vind ik moeilijk te bevatten.”

Walters legt uit waarom hij twijfelt. „Skorzeny was een reus van een kerel, met een herkenbaar duellitteken op zijn wang. Iedereen in Duitsland wist wie hij was. Zo iemand laat je geen liquidatie uitvoeren. Daarnaast zijn er ooggetuigen die spreken van een man met een donker, mediterraan uiterlijk die bij Krug in de auto stapte. Dat lijkt meer op een Israëlische persoon, dan op Skorzeny.”

The Forward is tot nu toe de enige bron voor het verhaal. Walters: „De waarheid ligt verborgen in de archieven van de Mossad. Daar zou ik heel graag onderzoek willen doen, om eindelijk het hele verhaal over Otto Skorzeny te kunnen schrijven.”