Pechtold verwijt Burgercomité EU ‘valse voorwendselen’

„We geven 40 miljoen uit aan wat de initiatiefnemers een ‘leuk zomerdingetje’ noemen”

D66-leider Alexander Pechtold deelt folders uit tijdens een straatcampagne voor het referendum over het associatieverdrag tussen de Europese Unie en Oekraïne in het centrum van Leiden. Jerry Lampen/ANP

Ontluisterend. Beschadigend voor de democratie én voor het instrument referendum. D66-leider Alexander Pechtold heeft geen goed woord over voor twee van de initiatiefnemers van het Burgercomité EU.

Donderdag zeiden Arjan van Dixhoorn en Pepijn van Houwelingen van dat Burgercomité EU in een interview met NRC dat hun hoofddoel niet het associatieverdrag met Oekraïne is, maar dat ze Nederland uit de Europese Unie willen hebben. Pechtold: „Pijnlijk en ontluisterend om dat een week voor het referendum te lezen. Een klap in het gezicht van al die mensen die hun handtekening voor het referendum hebben gezet.”

Misbruiken zij hiermee het middel referendum, waar u zo hartstochtelijk vóórstander van bent?

„Ik durf nu best te zeggen dat zij dit referendum onder valse voorwendselen hebben georganiseerd. 45 miljoen Oekraïeners worden misbruikt voor wat de initiatiefnemers een ‘leuk zomerdingetje’ noemen. Ruim 450.000 Nederlanders hebben hun handtekening gezet, zij zijn meegegaan in hun oproep. Die burgers hebben zij dus niet serieus genomen. Als je al jarenlang niet meer stemt, zoals Van Dixhoorn, wie is hier dan de democraat?”

Wat verwijt u hen concreet?

„Dit doet de democratie kwaad. Zij gebruiken het democratische instrument dat wij als D66 mede mogelijk hebben gemaakt. Maar dan is het wel zaak dat alle partijen daar verantwoordelijk mee omgaan. We geven met zijn allen 40 miljoen euro belastinggeld uit aan dit referendum, voor wat zij dus zien als ‘zomerdingetje’. Ik wil hen daar gráág over spreken dus ik daag ze uit: noem een tijd en een plaats en we gaan in debat. Ik zal er zijn.”

Om over het referendum te spreken of voor inhoudelijk debat?

„Ze verkondigen pareltjes van onwaarheden. Ze ontkennen dat Rusland de Krim heeft geannexeerd. Die annexatie is een van de eerste oorlogsdaden op ons continent sinds de Tweede Wereldoorlog! Emotionele argumenten mogen natuurlijk. En als je vindt dat Nederland uit de EU moet, ook prima. Maar de EU verbinden aan fascisme en imperialisme, dat zijn echt te boude uitspraken. Volgens mij mag je van een hoogleraar en een onderzoeker meer verwachten.”

Lees ook het interview met Van Dixhoorn en Van Houwelingen: ‘Oekraïne kan ons niets schelen’

Na alle gedoe rond dit referendum is steun in het parlement voor een bindend referendum, waar de grondwet voor moet aangepast, straks vast ver te zoeken?

„Die raakt zo verder uit beeld ja, en daar houd ik hen mede verantwoordelijk voor. We hebben nog maar heel weinig ervaring met referenda, we hebben de wet die het mogelijk maakt met een krappe meerderheid door het parlement gekregen. Ik zie zelf nog liever een bindend correctief referendum dan dit raadgevende referendum. Dit is koren op de molen van de tegenstanders van referenda, terwijl dit instrument echt een kans moet krijgen. Ik zeg ook tegen mensen: ik heb nog liever dat je tegen dit verdrag stemt dan dat je niet gaat stemmen, want dit is democratie.”