VVD en PvdA eens over toetsmoment bij levenslang

De partijen willen een systeem waarbij na circa 25 jaar wordt getoetst of gevangenen kunnen terugkeren in de samenleving.

Interieur van de gevangenis Norgerhaven in Veenhuizen. ANP / Catrinus van der Veen

De PvdA krijgt bijval van coalitiegenoot VVD voor het plan om na 25 jaar te toetsen of mensen met het vonnis levenslang kunnen terugkeren in de samenleving. Een woordvoerder van de VVD-fractie bevestigde vrijdagochtend berichtgeving in Trouw hierover. De coalitiepartijen vinden de straf levenslang in de huidige vorm niet langer houdbaar.

De coalitie wil met zo’n toetsmoment levenslang „toekomstbestendig” maken. De VVD vindt dat rechters nu geneigd zijn de straf in te weinig gevallen op te leggen. Rechters menen dat perspectief bij levenslang ontbreekt omdat gratieverzoeken van gevangenen zelden worden gehonoreerd. Daarin ligt de motivering van de PvdA, die het een kwestie van humaniteit vindt om daders perspectief en hoop op vrijlating te bieden.

Door een toetsmoment in te voeren kunnen rechters na 25 jaar kijken of een gevangene ontwikkeling heeft vertoond. De partijen zien een systeem voor zich waarbij een commissie na ongeveer 25 jaar beoordeelt of gevangenen verlof krijgen, of meer vrijheid binnen de gevangenis. Op dit moment zitten in Nederland enkele tientallen gevangenen een levenslange straf uit. Rechters, justitie, reclassering en ggz zouden een rol moeten spelen in die commissie. Dat er dan gratie komt, moet zeker geen automatisme zijn, benadrukt een VVD-woordvoerder.

Staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Veiligheid en Justitie, VVD) zou binnen enkele weken met een concreet voorstel hierover komen. De VVD wil verder dat de maximumstraf op doodslag van 15 naar 25 jaar gaat. De PvdA staat hiervoor open, zegt Recourt. In het verhogen van de maximumstraf op moord, zoals de VVD eerder bepleitte, ziet de PvdA niks.