‘Succesverhaal’ Cyprus sluit noodprogramma af

steunpakket Drie jaar geleden kreeg Cyprus 10 miljard euro noodsteun. Nu staat het land financieel weer op eigen benen.

Goed nieuws van de specialist: de patiënt wordt vervroegd ontslagen uit het ziekenhuis.

Cyprus, het wankele euroland dat drie jaar geleden nog op de rand van een faillissement stond, sloot donderdag het Europese noodprogramma af waarmee het overeind is gehouden. 2,7 miljard euro uit het steunpakket van in totaal 10 miljard euro wordt niet uitgekeerd – het land heeft het geld niet meer nodig.

Een „succesverhaal”, noemde de baas van het euronoodfonds ESM, Klaus Regling, de afsluiting van het programma. Het ESM leende het meeste geld aan Cyprus: 6,3 miljard euro. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) deed daar nog een miljard bovenop. In ruil moest het land pijnlijke hervormingen doorvoeren. De bezem moest door de bankensector, die uit zijn voegen was gebarsten en waar de kern van de crisis lag. De lonen moesten omlaag, de btw omhoog.

De financiële sector in Cyprus moest de afgelopen jaren fors inkrimpen.Foto Yiannis Kourtoglou / Reuters

Inmiddels gaat het beter met Cyprus. Laiki, vroeger een van de twee grote banken, is opgeheven en Bank of Cyprus, de andere grote bank, is een stuk kleiner. De economie groeit sinds vorig jaar weer. De regering bracht het begrotingstekort terug van maar liefst 9 procent in 2014 naar 1 procent vorig jaar. De werkloosheid van ruim 15 procent blijft hoog, maar daalt wel. En Cyprus leent weer op de kapitaalmarkten, waarvan het land tijdens de crisis was afgesloten.

‘Cyprus’ was het eerste grote dossier voor Jeroen Dijsselbloem als voorzitter van de Eurogroep van ministers van Financiën van de eurozone. In een chaotische, nachtelijke vergadering in maart 2013 besloot de Eurogroep eerst dat kleine spaarders moesten meebetalen aan de redding van de banken. Toen dit grote onrust veroorzaakte, moest het akkoord op de schop. In een nieuwe deal werden kleine spaarders ontzien. Het leverde gezichtsverlies op voor Dijsselbloem.

Eerder sloten Ierland, Spanje en Portugal noodprogramma’s van EU en IMF af. De economieën van deze landen groeien weer, méér dan landen die zo’n programma afhielden, zoals Italië. Het bevestigt dat het principe van leningen in ruil voor hervormingen „goed werkt”, stelde ESM-baas Regling tevreden vast.

Griekenland: méér geld

Maar dit beeld wordt nog steeds flink verstoord door het geval Griekenland. Ook de Grieken moest hervormen in ruil voor leningen. Maar zij hebben, anders dan de Cyprioten, niet minder geld nodig, maar juist steeds meer. Vorig jaar kregen ze een derde reddingspakket ter waarde van 86 miljard euro. In Athene loopt nu de spanning op over 5 miljard euro aan bezuinigingen die de regering moet doorvoeren van EU en IMF.

Ook Cyprus is nog niet helemaal uit de brand. ESM-baas Regling waarschuwt dat het land nog veel moet doen aan de grote hoeveelheid ‘slechte’ leningen op de balansen van banken. De krant Cyprus Mail waarschuwt in een gepeperd commentaar dat het vaarwel uit het noodprogramma op het „slechtst denkbare moment” komt. In mei zijn er verkiezingen en in campagnetijd gaan „politici stemmen kopen met belastinggeld”. Eisen voor loonsverhogingen in de publieke sector krijgen alweer brede politieke steun. „Politici hebben niets geleerd van wat er de laatste jaren met het land is gebeurd”, aldus de krant.