Originele film over genie

Anders dan krankzinnige geleerden – Frankenstein, Dr. Strangelove – maakt de biopic wetenschappers van oudsher liefst zo saai mogelijk. Het drama schuilt in trauma, zelfopoffering en onbegrip: pas na lange strijd ziet de wereld hun gelijk.

In moderne biopics zijn wetenschappers wel excentriek, maar blijft wetenschap bijzaak in het persoonlijke drama ( The Theory of Everything) . Dat maakt Experimenter zo’n originele biopic: hier is het leven van experimenteel psycholoog Stanley Milgram, die in 1984 aan een hartaanval overleed, ondergeschikt aan zijn werk.

Milgram werd bekend met zijn Small World-experiment, waarbij hij via brieven vaststelde hoeveel schakels zich tussen volstrekt willekeurige Amerikanen bevinden. Gemiddeld 5,5, zo bleek. Minder vrolijk stemde zijn gehoorzaamheidsexperiment uit 1963. Milgram liet deelnemers in de waan dat ze, om het belang van straf in het leerproces vast te stellen, stroomschokken gaven aan andere mensen zodra die een fout maakten. Ruim tweederde bleef dat op bevel doen, ook als ze gejammer hoorden of het voltage dodelijk werd. Experimenter toont het experiment, waarna Milgram de ‘vierde muur’ slecht en doceert over zijn familie (Oost-Europese joden) en motieven (verbazing over Auschwitz).

Soms is Experimenter traditioneel: Milgram is onbegrepen. Als zijn resultaten onweerlegbaar blijken, hekelt men zijn methoden.