‘Kwart van ingezameld plastic wordt verbrand’

Dat beweerde de verslaggever van het NOS Journaal.

Foto IStock

De aanleiding

In een NOS Journaal-reportage over een dreigend overschot aan gescheiden ingezameld plastic afval, uitgezonden op zondag 6 maart, meldde NOS-verslaggever Eva Wiessing dat een kwart van het ingezamelde huishoudelijk plastic afval in verbrandingsovens verdwijnt omdat het niet verwerkt kan worden. Is dat zo?

Het inzamelen van plastic afval is een succes. Het ingezamelde plastic verpakkingsafval uit huishoudens is gestegen van 25,2 kiloton in 2009 naar 162 kiloton in 2014. Door de lage olieprijs staat de vraag naar gerecycled plastic echter onder druk; nieuw plastic is vaak goedkoper.

In de reportage besteedde het NOS Journaal hier aandacht aan. Het doemscenario, aldus de NOS, is dat meer plastic afval gaat worden verbrand. Verslaggever Eva Wiessing in het Journaal bij een container voor plastic afval: „Je vraagt je af of het nodig is om als consument je afval te scheiden als de gemeenten straks met al dat afval blijven zitten.” Nu verdwijnt al 25 procent van dat ingezamelde afval in de verbrandingsoven omdat het ongeschikt is voor recycling en de recyclebedrijven verwachten, aldus Wiessing, „dat dat veel meer gaat worden”.

We checken de bewering: 25 procent van het ingezamelde plastic afval verdwijnt in de verbrandingsoven.

Waar is het op gebaseerd?

Eva Wiessing baseerde zich, zegt zij desgevraagd, op een publicatie op de site van Plastic Heroes, de in 2009 door Nedvang, de stichting van verpakkingsproducenten, opgezette campagne om burgers te bewegen plastic afval te scheiden van het andere afval.

En, klopt het?

Afvalmanagementbedrijf SUEZ (voorheen SITA) sorteert in Rotterdam het gescheiden ingezamelde plastic afval van 69 procent van de Nederlandse gemeenten. Het plastic uit de resterende gemeenten wordt naar Duitse sorteerders gebracht.

In 2014 werd nog 25 procent van het huishoudelijke plastic verbrand, zegt SUEZ, het percentage dat de NOS noemde. Maar door betere techniek is het sorteerrendement vorig jaar sterk verbeterd. Op dit moment verdwijnt hooguit 10 procent in verbrandingsovens, om warmte en elektriciteit mee op te wekken.

Gemeenten en sorteerders hebben er ook belang bij zo veel mogelijk kunststof te recyclen omdat ze daarvoor een vergoeding ontvangen van het Afvalfonds Verpakkingen. Dat fonds verdeelt, op basis van accountantscontroles, jaarlijks 120 miljoen euro, afkomstig van bedrijven die de verantwoordelijkheid voor verpakkingen dragen: de voedselindustrie, supermarkten et cetera. Afval verbranden kost gemeenten en sorteerders geld.

Naar aanleiding van de Journaal-reportage publiceerde het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV) in samenwerking met milieuorganisatie Natuur & Milieu afgelopen dinsdag een ‘Factcheck Plastic Recycling’. Op het gebied van plasticrecycling hoort Nederland bij de topvijf van Europa.

Het rapport meldt dat sorteerrendementen tot 90 procent inderdaad gangbaar zijn geworden. Er wordt dus 10 procent van het plastic afval verbrand, niet 25 procent.

KIDV-directeur Hester Klein Lankhorst: „Ik kreeg buikpijn van de Journaal-reportage. De suggestie dat het niet zinvol is om plastic afval te scheiden zet ons met 3-0 achter.”

Uit een rondgang langs sorteerders, afvalverbranders en andere betrokkenen blijkt bovendien dat de ontwikkeling eerder positief dan negatief is. Zo kwalificeert Ton van der Giessen, directeur van het Groningse recyclebedrijf Van Werven, de Journaal-reportage als „onzin”. Hij zegt: „De vraag naar gerecyclede kunststoffen is bij ons groter dan het aanbod aan weggegooide kunststoffen.”

Conclusie

De NOS stelde dat 25 procent van het ingezamelde plastic wordt verbrand, in plaats van hergebruikt. Dit percentage is gebaseerd op gedateerde gegevens.

Volgens het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV) en milieuorganisatie Natuur & Milieu is nu gangbaar dat zo’n 90 procent van het verzamelde plastic wordt gerecycled. 10 procent wordt verbrand. We beoordelen de stelling als grotendeels onwaar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt