Aung San Suu Kyi is meteen minister van alles

Birma Birma heeft voor het eerst sinds 1961 weer een democratische regering. Met vier posten voor Aung San Suu Kyi. Er is al kritiek.

Nobelprijswinnaar Suu Kyi. Foto AP

Aung San Suu Kyi is eindelijk aan de macht in Birma. De Nobelprijswinnares, die jarenlang gevangenzat, heeft zichzelf viermaal tot minister benoemd. Ook heeft ze zichzelf voorgedragen voor een nieuwe functie die vergelijkbaar is met een premierschap. Haar jeugdvriend en vertrouweling Htin Kyaw, deze week beëdigd, mag op papier president zijn, Suu Kyi (70) is „de baas van de president”, zei een parlementslid van haar partij NLD.

Deze eerste echte burgerregering sinds 1961 kwam woensdag aan de macht na een ceremonie in het megalomane parlement. Suu Kyi zelf is minister van Buitenlandse Zaken, van Energie en van Onderwijs. Ook leidt ze het kantoor van de president, in Birma een ministerspost.

Er klinkt al kritiek. Van de 18 ministers die de NLD voordroeg, is zij de enige vrouw. Ook vragen Birmezen zich af hoe één persoon, met amper bestuurlijke ervaring, vier zware ministersposten kan doen. Het tekent de leiderschapsstijl van het democratie-icoon. Haar NLD kent geen kroonprins en nauwelijks belangrijke leden onder de 60. Aung San Suu Kyi is de partij. Als minister van alles, op eenzame hoogte, wil ze Birma vooruitbrengen.

Als minister van Buitenlandse Zaken moet Suu Kyi straks tonen dat de overgang van junta naar democratie goed verloopt en moet zij de miljarden van internationale donoren en investeerders aantrekken die Birma nodig heeft. Voor de generaals, die een grote machtsfactor blijven, is dat gunstig. Iedere keer dat Suu Kyi in Washington, Brussel of bij de VN als ster wordt onthaald, is dat een bewijs dat de generaals hun belofte nakomen om de dictatuur te verruilen voor een democratie. Suu Kyi zal tevens de provincie Rakhine moeten opbouwen, waar de islamitische Rohingya-minderheid wordt opgejaagd en onderdrukt. De internationale druk om voor de Rohingya een menswaardig bestaan te creëren is groot. Maar er wordt getwijfeld aan de betrokkenheid van Suu Kyi met hun lot. Toen de BBC haar in 2013 over het onderwerp ondervroeg, werd ze boos, schreef een Brit deze week in een nieuwe biografie. Niemand zei dat ik door een moslim zou worden geïnterviewd, zou ze hebben gezegd.

Daar blijft het niet bij. De junta heeft het openbaar onderwijs verwoest. Alleen militaire academies voor officieren hadden niveau. Ook de energieportefeuille is gevoelig. In steden als Rangoon en Mandalay valt vaak de stroom uit. Tegelijkertijd levert het land elektriciteit aan China. Voor Birmezen bewijst dit dat de junta zich verrijkte door lucratieve projecten met China in plaats van voor de bevolking te zorgen.