‘Voor kleine 4 miljoen is Ajax favoriete club’

Dat zei oud-keeper en toekomstig algemeen directeur Edwin van der Sar in Het Parool.

Foto Andrea de Knegt

De aanleiding

Edwin van der Sar, directeur van het technisch hart van Ajax en toekomstig algemeen directeur, zei op 19 maart in een interview met Het Parool dat hij verwacht de Arena in de toekomst geregeld nog zal uitverkopen. Hij voegde daaraan toe: „Voor een kleine vier miljoen Nederlanders is Ajax de favoriete club.”

Waar is het op gebaseerd?

We bellen de club om te vragen hoe Van der Sar aan dit getal komt. Woordvoerder Miel Brinkhuis zegt dat Van der Sar zich „volgens mij” baseerde op een extern onderzoek waarin „liefhebbers” werd gevraagd te kiezen voor hun favoriete club. Maar: dat onderzoek komt volgens Brinkhuis uit 2008.

En, klopt het?

Even rondzoeken brengt ons bij één steeds terugkerend onderzoek. Jarenlang heeft het Duitse marketingbureau Sport+Markt, inmiddels Repucom, onderzoek gedaan naar de populariteit van Europese clubs. Onderdeel daarvan was een enquête naar de clubvoorkeur van mensen. Als we Ajaxwoordvoerder Miel Brinkhuis voorleggen of het onderzoek waar Van der Sar op doelde wellicht dat van Repucom is, antwoordt hij dat dat „heel goed zou kunnen”.

Verder zoeken en rondbellen leert ook dat er geen ander soortgelijk onderzoek is geweest. Het CBS heeft nog nooit de fanschare van Nederlandse clubs onderzocht, onderzoeksbureau Ipsos niet, Ajax zelf heeft het ook nooit gedaan. Voetbalbond KNVB komt elk jaar wel met een fanonderzoek, maar daarin wordt geen inzicht gegeven in hoeveel mensen welke Eredivisieclub aanhangen. Bovendien zijn de respondenten allemaal club- en seizoenskaarthouders; maar je kunt ook fan zijn zonder met regelmaat wedstrijden te bezoeken. Aan absolute aantallen fans van elke club kan de bond ons ook los van het onderzoek niet helpen, zegt een woordvoerder.

Dus terug naar Repucom. Dat deed volgens managing director Sebastiaan Westerhout het grote clubonderzoek voor het laatst in het seizoen 2012/2013. Daaruit bleek dat ruim 4,2 miljoen mensen in Nederland – het onderzoek telde 4.500 respondenten – fan zouden zijn van Ajax. Een jaar eerder waren dat er 4,1 miljoen. Aan cijfers van verder terug, dus rond het moment van het onderzoek waar Van der Sar zich op zou hebben gebaseerd, kan Westerhout ons niet helpen. Online vinden we nog wel de voornaamste resultaten uit 2010 – toen had Ajax 7,1 miljoen fans in heel Europa, van wie 4,1 miljoen in Nederland. Uit 2009 vinden we alleen het aantal Ajaxfans in heel Europa, dat waren er 6,5 miljoen.

Er is nog wel recentere informatie. Vorig jaar heeft Repucom twee keer onder duizend Nederlanders onderzoek gedaan naar de favoriete voetbalclub. Daarbij noemde rond de 19 procent Ajax. Het panel was representatief, met genoeg spreiding in leeftijd (16 en 65 jaar), regio en mannen en vrouwen. 19 procent zou neerkomen op ruim twee miljoen fans. „Zou je het extrapoleren naar de hele bevolking, kom je uit op ruim 3,2 miljoen fans”, zegt Westerhout. Er is een verschil met het onderzoek van enkele jaren terug: nu konden mensen slechts één club aangeven als favoriet, niet meerdere.

Conclusie

„Voor een kleine vier miljoen Nederlanders is Ajax de favoriete club”, zei Edwin van der Sar in Het Parool. Hij baseerde zich volgens een woordvoerder van de club op onderzoek rond 2008/2009. Van het enige onderzoek dat aantallen fans probeert te meten, zijn de cijfers van die jaren niet te achterhalen. Maar als we kijken naar de jaren er vlak na, dan lijkt dat in ieder geval een redelijke schatting. Vindt ook Westerhout. Maar Van der Sar spreekt uiteraard alsof hij het over de huidige situatie heeft. Uit Repucoms onderzoek van vorig jaar kwam met wat rekenwerk een aantal van 3,2 miljoen mensen, en nu moesten mensen echt maar één favoriete club aangeven. En Van der Sar zei in Het Parool dat hij het had over mensen voor wie Ajax de favoriete club is. Daarmee is zijn aantal aan de hoge kant. We beoordelen de stelling als grotendeels onwaar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt