Gesprek met ‘The Last Shadow Puppets’ verloopt als een conference

Interview The Last Shadow Puppets Zanger Alex Turner (Arctic Monkeys) maakte met zijn beste vriend Miles Kane opnieuw een album onder de naam The Last Shadow Puppets. Volgende week spelen ze in Paradiso.

The Last Shadow Puppets, een samenwerking van Alex Turner van Arctic Monkeys (links) en Miles Kane Foto Andreas Terlaak

Bij wijze van antwoord buigen de twee donkerharige mannen hun hoofden naar elkaar toe, kijken in elkaars stroopbruine ogen en barsten los in tweestemmige zang: “Why do birds suddenly appear/ everytime you are near/ just like me they want to be/ close to you…”, en dan nog een paar coupletten van Burt Bacharachs Close To You, terwijl de een over zijn pilotenbril tuurt en de ander met zijn vingers knipt.

De vraag was of Miles Kane naar Los Angeles kwam om dichter bij Alex Turner te zijn. Want Turner (30), bekend als voorman van Arctic Monkeys, verhuisde al eerder van Sheffield naar LA. De 29-jarige zanger/gitarist Miles Kane – zelfde smalle broekspijpen, zelfde pinkring, zelfde puppyogen – is zijn beste vriend en klankbord. Samen vormen ze bovendien The Last Shadow Puppets, de band die Turner vormde naast Arctic Monkeys.

Arctic Monkeys is, dankzij het album AM uit 2013, uitgegroeid tot topact. De doorgaans nogal ongenaakbare Turner blijkt in combinatie met Kane toeschietelijker en spraakzamer dan in Monkey-gezelschap. Het gesprek over hun nieuwe cd verloopt als een conference: met citaten uit bekende liedjes, verdraaide stemmen en dubbelzinnige terzijdes.

Ook in de nummers van het nieuwe album, Everything You’ve Come To Expect, laat Turner zich op een andere manier horen dan bij Arctic Monkeys. Daar is hij de staccato rockzanger, bij The Last Shadow Puppets is hij crooner en zoetgevooisd verleider. Geen bruisende woordstromen zoals bij Arctic Monkeys maar een zwoel verteld verhaal, zoals te horen in nummers als Dracula Teeth of The Element Of Surprise. Het nieuwe album volgt goeddeels de muzikale stijl van debuut-cd The Age of The Understatement uit 2008. De liedjes verwijzen naar muziek uit de jaren zestig toen Phil Spector en Lee Hazlewood (produceerde voor Nancy Sinatra) met hulp van een koor en orkest hun minisymfonieën maakten.

Surfgitaar

Bij The Last Shadow Puppets wordt een surfgitaar op de hielen gezeten door echoënde pauken en de samenzang van twee hunkerende zangers. Strijkers creëren ‘suspense’ door trillende hoge noten. Een holle kelderecho geeft het geheel de sfeer van vervallen glorie.

Opnieuw werkte het duo samen met producer James Ford (die het debuut produceerde). Arrangeur Owen Pallett bedacht ook nu de partijen voor het orkest. “Verschil met het debuut was dat Owen tegelijk met ons in de studio was”, zegt Miles Kane. “Vorige keer vulde hij de nummers achteraf aan, nu zat hij in een kamer naast ons.” Hij gebaart alsof hij een klavier aanslaat. “Hij componeert zijn strijkersarrangementen op de piano.”

Ze vertellen hoe ze tussen de tournees en plaatopnamen van Arctic Monkeys door de nieuwe liedjes schreven. Dat deden ze in de kelder in het huis van Turner, waar ze zichzelf begeleidden op gitaar en de Vox Continental, een elektronisch orgel. De voorbereidingen duurden zo’n twee jaar.

Vinden ze zichzelf perfectionistisch? “Doorgaans niet”, Turner schudt zijn hoofd. “Maar het past bij deze muziek om de nummers van tevoren uit te denken. Daar hebben we veel tijd aan besteed.” Al bleek er in de studio nog van alles te veranderen. “Het titelnummer, bijvoorbeeld. Daar was ik eigenlijk niet tevreden over. Dat kreeg in de studio een andere opbouw en een ander tempo. Nu is het mijn favoriet van de cd.”

Ze componeren op akoestische gitaar, zeggen ze. “En soms op piano. Ik kan niet goed piano spelen”, zegt Turner. “Dat kan juist gunstig zijn. Als je, zoals ik, al heel lang gitaar speelt, krijg je de neiging steeds dezelfde akkoorden te kiezen. Op piano doe ik maar wat en kijk wel waar het heengaat.” Hij kijkt over zijn gouden pilotenbril. “Ik zat wat te knoeien aan de piano en dacht ineens: hé, wat doet die vinger daar.” Broeierige blik naar Kane. “En die andere vinger daar?” Ze lachen. “Gelukkig wist ik het uiteindelijk weer hoe die ene vinger daar kwam en de andere daar. Dat gaf de doorbraak voor het titelnummer.”

Kane en Turner zien er niet alleen hetzelfde uit, als ze zingen is ook moeilijk te onderscheiden waar Turner ophoudt en Kane begint. “We zingen om de beurt de hoofdpartij”, zegt Kane. In het stijlvolle Aviation, de nieuwe single, zingt Kane de eerste stem, en neemt Turner hem vervolgens over. “We kronkelen om elkaar heen. Daarin hebben we ons geoefend. Bij het debuut zongen we unisono, nu proberen we het in ‘close harmony’, om de beurt leveren we de tweede stem.”

In zijn eentje zingt Miles Kane de paniekballade Bad Habits. “Dat gaat mij makkelijker af, ik ben geschoold in punk. Maar van Alex leerde ik om zachter te zingen. Zodat het meer sexy zou klinken.” Kijkt naar Turner. “Nou, zo zei hij het niet. Maar dat was wel de bedoeling.”

Al sinds I Bet You Look Good On The Dancefloor (2005), het eerste nummer waarmee Alex Turner met Arctic Monkeys van zich liet horen, vielen zijn teksten en woordgebruik op. Turner houdt van woordspelingen en buitenissige begrippen. Zijn stijl doet denken aan de taalvondsten van Elvis Costello, die ook graag ingewikkelde woorden gebruikt. Als een rapper plooit Turner termen als ‘circumnavigate’ en ‘sectoral heterochromea’ in zijn teksten.

Verwijst ‘heterochromea’ (twee verschillende kleuren ogen) naar de ogen van David Bowie? „Nee, naar die van Jessica.” Onderonsje met Kane: „Miles, weet je nog, Jessica?” Dan, achteroverleunend: „Ik heb een heel reservoir aan dit soort woorden. Ik gebruik ze waar ik kan, maar er zit een grens aan wat je vrienden willen horen. Ze zitten meestal niet te wachten op ‘heterochromea’ of ‘odyssey’. Daarom bewaar ik die voor mijn liedjes.” Hij pakt een kristallen champagneglas van tafel, tikt zijn grote pinkring ertegen bij wijze van percussie, en zingt ritmisch een regel over een ‘apocalyptic lipstick campaign’.

Nieuwe liedjes hebben titels als Sweet Dreams, TN en The Dream Synopsis. “Ik vertel graag over mijn dromen. Maar ik hou me in. Ik weet dat het voor anderen heel saai is om aan te horen.”

In The Dream Synopsis waait een storm door ‘Sheffield City Centre’, de stad waar hij opgroeide. De toevoeging ‘There was palm tree debris everywhere’ verwijst naar zijn huidige woonplaats Los Angeles. “Dat was een poging om twee dingen die niets met elkaar te maken hebben, toch met elkaar te verbinden. Want er is geen logische band tussen die twee.” Hij valt stil en staart diepzinnig voor zich uit. De stilte duurt zo lang dat Hunt ongemakkelijk begint te lachen en Turner op zijn knie slaat. “Hé man, wat is er? De verbinding ben jij, toch? Ze spelen allebei in jouw leven een rol.” Turner: “Het is een liefdesliedje, uiteindelijk.” Voor een mens, een stad, Sheffield? Hij knikt dromerig. “Voor een meisje.”

Chroniqueur van de Britse jeugd

Toen Alex Turner als 19-jarige zanger doorbrak met Arctic Monkeys, werd hij al snel beschouwd als chroniqueur van de door hem beschreven Britse jeugd, met veelal een woest uitgaansleven en beperkt toekomstperspectief. In leven en tekst is Turner Engeland nu ontgroeid. In Los Angeles maakt hij met zijn Arctic Monkeys deel uit van de hofhouding rond zanger/gitarist Josh Homme, voorman van de dreunende rockgroep Queens Of The Stone Age [zie kader]; in zijn nummers verwijst Turner inmiddels naar Amerikaanse gewoonten, Amerikaanse films, Amerikaanse locaties.

Ook het wellustige Sweet dreams, TN, past in die categorie. “I just sort of always feel sick without you baby/ I ain’t got anything to lick without you baby/ Nothing seems to stick without you baby“, zingt hij. De afkorting in de titel blijkt te staan voor de staat Tennessee. “Het liedje gaat over een meisje dat daar vandaan kwam. In gedachten heb ik een stad voor haar gesticht.” Ironische blik over de rand van pilotenbril. “‘Sweet dreams, Tennessee’. Daar wil ik wel zijn.”