Mensen met zorg thuis komen vaker in geldnood

In 2015 verdubbelde het aantal betalingsregelingen.

Een buurtzorgmedewerker maakt een woning schoon Foto ROBIN VAN LONKHUIJS/ANP

Het aantal hulpbehoevenden met een betalingsregeling voor de eigen bijdrage is meer dan verdubbeld. In februari hebben 2.373 patiënten een betalingsregeling aangevraagd, een groei van 172 procent ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar.

Het gaat om ouderen en gehandicapten met huishoudelijke hulp, dagbesteding, begeleiding en andere zorg vanuit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning. Over heel 2015 is het aantal betalingsregelingen verdubbeld tot 20.000, zo blijkt uit gegevens van het CAK. Deze instantie verstuurt iedere vier weken aan circa 450.000 mensen een factuur voor een eigen bijdrage.

Er zijn diverse redenen waardoor meer patiënten in financiële problemen komen. Allereerst schafte het kabinet een aantal compensatieregelingen voor bijvoorbeeld chronisch zieken per 1 januari 2015 af. Daarnaast is de hoogte van de eigen bijdrage, die bepaald wordt op basis van inkomen, vermogen en de hoeveelheid genotenzorg, vorig jaar gestegen.

Misschien wel de belangrijkste reden zijn de uitvoeringsproblemen bij de persoonsgebonden budgetten. Gemeentes stellen de hoeveelheid benodigde thuiszorg via een ‘keukentafelgesprek’ vast, de Sociale Verzekeringsbank keert alleen onder de voorwaarde van zo’n gemeentelijke beschikking geld uit en vervolgens rekent het CAK uit hoeveel eigen bijdrage de hulpbehoevende aan het CAK moet betalen.

„Doordat de aanlevering van benodigde gegevens vanuit de keten (gemeenten, zorgaanbieders) langzaam van start kwam, hebben klanten in 2015 vaker dan andere jaren een ‘stapelfactuur’ ontvangen; een factuur met eigen bijdragen voor meerdere periodes”, laat het CAK weten. Door de achterstanden is de instantie veel actiever betalingsregelingen aan patiënten gaan aanbieden.

Vorige week stelde de Nationale Ombudsman vast dat ouderen en gehandicapten vooraf onvoldoende zicht hebben op de eigen bijdrage die ze bij thuiszorg moeten betalen.

In de wet staat dat de overheid mensen vooraf dient te informeren over de hoogte van de eigen bijdrage zodat zij goed kunnen beslissen of zij gebruik wil maken van voorzieningen uit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning.

De overheid schiet daarin tekort, stelt de Ombudsman. Gemeentes die de keukentafelgesprekken voeren hebben en bieden geen inzicht in de financiële draagkracht van ouderen en gehandicapten. Die gegevens zijn alleen bekend bij de Belastingdienst. De eigen bijdrage wordt dikwijls met grote vertraging bekend, maar dan is het te laat om van de zorg af te zien.