Kabinet schuift pensioenhervormingen door

Terwijl het pensioen van 7 miljoen mensen volgend jaar mogelijk wordt gekort, sleept het debat over échte hervormingen zich voort.

Foto iStock

De hardste toezegging die staatssecretaris Jetta Klijnsma (Sociale Zaken, PvdA) woensdag deed, is dat dit kabinet níets meer gaat doen. De fundamentele hervorming van het Nederlandse pensioenstelsel is aan een volgende regering na de verkiezingen in maart volgend jaar, zei ze.

Negen maanden nadat het kabinet hoofdlijnen voor een nieuw pensioenstelsel presenteerde, kwam de Tweede Kamer woensdag bijeen om die voor het eerst te bespreken. En nóg was het te vroeg, constateerden gefrustreerde Kamerleden. Het wachten is op advies van de Sociaal Economische Raad in mei over een voorkeursvariant met individuele pensioenpotjes in plaats van één grote pot.

Voorzover er een inhoudelijke toekomstdiscussie te voeren was, werd deze doorkruist door de pensioenpaniek van dit moment. Mede door het lagerentebeleid van de Europese Centrale Bank (ECB) zijn veel pensioenfondsen in onderdekking. Het pensioen van zeven miljoen Nederlanders wordt in 2017 mogelijk gekort.

Pieter Omtzigt (CDA) wil dat het kabinet zich uitspreekt over de vraag of de ECB zijn mandaat niet overschrijdt met het opkopen van honderden miljarden aan staatsobligaties om de economie te stimuleren. Paul Ulenbelt (SP) drong vergeefs aan op tijdelijke verhoging van de ‘risicovrije rente’, waarmee fondsen moeten berekenen hoeveel geld ze nu mogen uitkeren en voor later moeten reserveren.

De grote, bekende kopzorgen over het pensioenstelsel kwamen voorbij zonder dat oplossingen in zicht kwamen. Hoe maken we het stelsel minder rentegevoelig? Wat doen we met al die flexwerkers en zpp’ers met kleine (of geen) pensioenen? Willen mensen wel of niet meer keuzevrijheid – en is dat wel verstandig?

Voor afschaffing van de ‘doorsneepremie’ (vast percentage loon) lijkt nog de meeste steun te zijn. Het kabinet wil het systeem vanaf 2020 geleidelijk afbouwen, omdat jongeren extra bijdragen aan het pensioen van ouderen. Het Centraal Planbureau heeft berekend dat dit tot 100 miljard euro kost. Maar wie gaat dat betalen, vroeg SGP’er Elbert Dijkgraaf. Het mag de overheid niets kosten, de dertigers tot vijftigers hebben al meer ingelegd en ouderen én jongeren moesten toch juist ontzien worden?

De staatssecretaris komt in mei met een actueel overzicht van de financiële positie van pensioenfondsen. Als het lukt, komt ze in juni nog met de uitwerking van varianten voor een nieuw pensioenstelsel: op tijd voor de verkiezingscampagne van 2017.