Kabinet schuift pensioenhervorming door

Terwijl het pensioen van 7 miljoen mensen volgend jaar mogelijk wordt gekort, sleept het debat over échte hervormingen zich voort.

Foto iStock

De hardste toezegging die staatssecretaris Jetta Klijnsma (Sociale Zaken, PvdA) woensdag deed, is dat dit kabinet níéts meer gaat doen. De fundamentele hervorming van het pensioenstelsel is aan een volgende regering na de verkiezingen in maart volgend jaar, zei ze.

Negen maanden nadat het kabinet hoofdlijnen voor een nieuw pensioenstelsel presenteerde, besprak de Tweede Kamer die woensdag voor het eerst. En nóg was het te vroeg, constateerden gefrustreerde Kamerleden. Het wachten is op advies van de Sociaal Economische Raad in mei over een voorkeursvariant met persoonlijke pensioenpotjes in plaats van één grote pot, zoals nu.

Voorzover er een inhoudelijke toekomstdiscussie te voeren was, werd deze doorkruist door de pensioenpaniek van dit moment. Mede door het lagerentebeleid van de Europese Centrale Bank (ECB) zijn veel pensioenfondsen in onderdekking. Het pensioen van zeven miljoen Nederlanders wordt in 2017 mogelijk gekort.

Pieter Omtzigt (CDA) wil dat het kabinet zich uitspreekt over de vraag of de ECB haar mandaat niet overschrijdt met het opkopen van honderden miljarden aan staatsobligaties om de economie te stimuleren. Paul Ulenbelt (SP) drong vergeefs aan op tijdelijke verhoging van de ‘risicovrije rente’, waarmee fondsen moeten berekenen hoeveel geld ze nu mogen uitkeren en voor later moeten reserveren.

De grote, bekende kopzorgen over het pensioenstelsel kwamen voorbij zonder dat oplossingen in zicht kwamen. Hoe maken we het stelsel minder rentegevoelig? Wat regelen we voor flexwerkers en zpp’ers die weinig of geen pensioen opbouwen? En willen mensen juist wel of niet meer keuzevrijheid?

Voor afschaffing van de ‘doorsneepremie’ (vast percentage loon) lijkt nog de meeste steun te zijn. Het kabinet wil het systeem vanaf 2020 geleidelijk afbouwen, omdat jongeren meer bijdragen aan het pensioen van ouderen dan andersom. Het CPB heeft berekend dat dit tot 100 miljard euro kost. Maar wie gaat dat betalen, vroeg SGP’er Elbert Dijkgraaf. Het mag de overheid niets kosten, de dertigers tot vijftigers hebben al meer ingelegd en ouderen én jongeren moesten toch juist ontzien worden?

Klijnsma geeft in mei een actueel overzicht van de financiële positie van de pensioenfondsen en daarna met de uitwerking van varianten voor een nieuw pensioenstelsel, met aandacht voor de positie van zzp’ers, arbeidsongeschikten en nabestaanden: nét voor het zomerreces en op tijd voor de verkiezingscampagne.