Justitie verdenkt Shell van omkoping in Nigeria

Het OM doet strafrechtelijk onderzoek naar betalingen van Shell in Nigeria. Vorige maand deed de FIOD een inval op het Haagse hoofdkantoor.

Shell wordt verdacht van corruptie bij het verkrijgen van een oliecontract in Nigeria. Een team FIOD-rechercheurs heeft op 17 februari onder leiding van het Openbaar Ministerie een inval gedaan op het hoofdkantoor van Shell in Den Haag.

Een woordvoerder van het OM bevestigt dat op 17 februari een „doorzoeking” is gedaan op het hoofdkantoor van Shell in Den Haag in het kader van een strafrechtelijk onderzoek. Het OM doet onderzoek naar „betalingen rondom het olieveld OPL 245”.

Het energieconcern maakte woensdag desgevraagd bekend dat medewerkers van de FIOD en het Openbaar Ministerie „een bezoek” hebben gebracht aan de Carel van Bylandtlaan en dat dit bezoek verband houdt met het Nigeriaanse olieveld.

De Italiaanse krant Corriere della Sera maakte woensdag melding van de zaak. Shell wordt samen met de Italiaanse branchegenoot ENI van omkoping verdacht. Het parket in Milaan doet samen met de Nederlandse autoriteiten onderzoek. Een team van vijftig rechercheurs uit beide landen, zou op de zaak gezet zijn.

Het veld, dat ruim 9 miljard vaten ruwe olie bevat, is sinds 2011 in handen van lokale takken van Shell en het Italiaanse oliebedrijf Agip, een dochterbedrijf van de olie- en gasreus ENI, in Nigeria. Shell had lange tijd met de Nigeriaanse autoriteiten een conflict over de eigendom van dit olieveld. In 2011 trof Shell een schikking met betrokkenen waardoor het de helft van het veld in handen kreeg. Volgens een woordvoerder van Shell is het veld in handen van dochterbedrijven de Shell Nigeria Exploration and Production Company en Nigeria Agip Exploration.

De twee bedrijven betaalden volgens het tijdschrift One World 1,2 miljard dollar (1,1 miljard euro) aan de Nigeriaanse overheid. Die zou het geld hebben doorgesluisd naar Malabu, een bedrijf van de voor corruptie veroordeelde ex-minister voor olie Dan Etete. Malabu was het bedrijf dat de eerste exploitatierechten van het olieveld bezat.

Aanpakken corruptie

Shell meldt in het laatste jaarverslag, dat eerder deze maand bij de Amerikaanse beurstoezichthouder SEC is gedeponeerd, voor het eerst dat „autoriteiten van verschillende landen” onderzoek doen naar de investeringen in het olieveld en naar de schikking die in 2011 rond dit veld is getroffen.

De Nigeriaanse autoriteiten doen ook onderzoek. De plaatselijke aanklager zou de Nigeriaanse regering hebben geadviseerd de licentie van de Europese energiebedrijven voor olieveld OPL 245 in te trekken.

Shell wil niet ingaan op de vraag of het bedrijf op de hoogte was van het gegeven dat het geld via de Nigeriaanse overheid werd doorgesluisd naar Malabu. „Wij houden het bij het statement dat we hebben uitgedaan. Shell laat weten de beschuldigingen serieus te nemen en volledig mee te werken aan het onderzoek.”

De nieuwe Nigeriaanse president Muhammadu Buhari heeft sinds zijn aanstelling in 2015 ingezet op het aanpakken van corruptie en op bezuinigingen, nu de olieprijs is ingestort. Buhari wil het olieveld terugvorderen. Vorige maand werden bijna 24.000 ambtenaren van de loonlijst geschrapt (besparing: 12 miljoen dollar per maand). Ze bleken namelijk niet te bestaan.