‘De stokslagen vallen echt mee’

interview met een Syriëganger Zakariya is één van de Nederlandse jihadstrijders in Syrië. Als Nederlanders geen aanslagen willen, zegt hij, dan moeten ze demonstreren tegen hun regering.

De Nederlandse Victor Droste alias Zakariya al-Hollandi (links) tijdens een jihadistische demonstratie in Amsterdam. Foto: BobThomas

Hoe ziet een dag van een gewonde Syriëganger eruit?

Lezen, bidden, preken luisteren, huishouden doen, zieken bezoeken, praatjes maken met de lokale bevolking.

Meer kan Zakariya even niet doen. De Nederlandse jihadstrijder in Syrië draagt een dik verband om zijn voet. De verzorging is niet best. Er zijn te weinig artsen in Syrië, zegt hij: „We hebben meer doktoren nodig door alle bombardementen van de vijanden van de islam.”

Na de aanslagen in Brussel en Parijs zijn alle ogen gericht op Syriëgangers. Teruggekeerde strijders beraamden deze aanslagen. Tweede Kamerleden opperden na ‘Brussel’ om alle teruggekeerde Syriëgangers preventief op te sluiten.

Hoe denkt deze Syriëstrijder eigenlijk over het plegen van aanslagen in Europa? En wil hij wel terug?

NRC kwam eind vorig jaar in contact met Zakariya (28). Vroeger heette hij Victor Droste. Hij groeide op in het Overijsselse dorpje Heeten, waar hij postbode was. Zijn belangstelling voor de islam werd gewekt toen de PVV in 2010 een grote verkiezingswinst boekte. Victor Droste wilde weten waarom de islam zo onder vuur lag. Tijdens het lezen van de Koran werd hij zo geraakt dat hij zich bekeerde. Hij veranderde zijn naam in Zakariya al-Hollandi en kwam terecht in een Haags netwerk waarvan veel jongeren uitreisden naar Syrië.

Bekijk hieronder het afscheidsfilmpje van Zakariya voor vertrek naar Syrië:

Ook Zakariya vertrok, in maart 2013, om te strijden voor een kalifaat. Of in zijn eigen woorden: „Een islamitische samenleving zonder bemoeienis van buitenaf”. Hij wil leven onder de sharia, de islamitische wetgeving die in Nederland vaak wordt geassocieerd met primitieve straffen. Maar dat beeld klopt niet, zegt Zakariya: „In drie jaar Syrië heb ik nog geen hand afgehakt zien worden. Ook de stokslagen vallen echt mee. Ik heb het regelmatig gezien, maar niemand die er ook maar een beetje van ging schreeuwen.”

Zakariya heeft al voor drie verschillende strijdgroepen gevochten, waaronder Jabhat al-Nusra, dat banden onderhoudt met Al-Qaeda. Nu zit hij naar eigen zeggen bij een kleinere jihadistische groep. IS steunt hij maar ten dele. Die verspreiden naar zijn smaak te veel executievideo’s.

De Syriëganger heeft via Facebook en e-mail tientallen vragen beantwoord aan NRC. Alleen op de vragen waar in Syrië hij zich bevindt en of hij mensen heeft gedood, geeft hij geen antwoord. Soms gaan de chats een uur lang heen en weer, soms is het dagenlang stil. Dan heeft Zakariya geen bereik op zijn telefoon, of is hij in slaap gevallen. „Door de medicijnen na de operatie ben ik snel moe.”

Zakariya wil het beeld nuanceren dat álle jihadstrijders uit zijn op aanslagen. „Je kunt niet alle Syriëgangers over één kam scheren.” Hijzelf keurt dit soort acties niet goed. Zakariya richt zich op de strijd in Syrië.

Veertig Nederlandse Syriëgangers zijn teruggekeerd. Waarom jij niet?

„Terugkomen is voor mij uitgesloten. Zelfs al zou ik niet vervolgd worden, ik zou een paria worden. Moslims hebben jammer genoeg hun geloof nooit goed uitgelegd, waardoor mensen hen niet begrijpen.

„Het maatschappelijk klimaat dat in bijna heel Europa donkerder en donkerder wordt, is een andere reden dat ik niet terug wil. Als ik aan Nederland denk, denk ik aan een land vol met obstakels om mijn toekomstige kinderen op te voeden.”

Wat is de oorzaak van dat ‘donkere maatschappelijk klimaat’?

„Een Nederlandse bevolking die zich makkelijk laat meeslepen door populisten en een moslimgemeenschap die niet laat zien hoe mooi de islam is. Ik las vandaag de biografie van de kleinzoon van de profeet. Als je dan ziet dat de profeet met zijn kleinzoon door de straten van de stad racet en speelt, dan denk ik: waarom laten moslims dit nooit zien? Laat zien dat de islam geen religie is van mensen die alleen maar boos lijken.”

De angst voor de islam wordt ingeven door beelden die mensen te zien krijgen van jihadstrijders.

„Ik kan dat begrijpen. Maar aan de andere kant, waar is de flexibiliteit van de gemiddelde Nederlander gebleven? Wanneer ik reacties lees als: ‘We moeten allemaal één moslim onthoofden’, dan houd ik mijn hart vast. Deze mensen hebben het vast niet door, maar ze zijn radicaler dan groepen als Al-Qaeda en IS. Kijk naar Abou Hafs al-Mauritani, hij was moefti [geleerde, red.] van Al-Qaeda, maar roept op tot dialoog. De gemiddelde PVV’er reageert vele malen harder.”

Maar reacties op internet blijven bij woorden, terwijl IS hele steden laat ontploffen.

„Ik vraag mij af hoe lang het nog bij woorden blijft. Poging tot brandstichting, stenen door de ruiten, varkenshoofden op hekken noem ik geen woorden meer.”

Maar toch: een varkenskop is iets anders dan het plegen van een bomaanslag.

„In Engeland is laatst een imam vermoord, dus het zijn absoluut geen woorden meer. Waar zijn de autobommen die deze imam heeft laten ontploffen? Inderdaad, die zijn er niet.

„IS bombardeert steden, Nederland net zo goed; Raqqah, Mosul, Deir ez-Zor, de lijst is lang. En met deze bombardementen steunt het direct Bashar [de Syrische president Bashar al-Assad, red.] en zijn struikrovers.

„Het ironische is dat wanneer een kaaskop zegt: ‘We moeten allemaal één moslim onthoofden’, dan volgt er in het uiterste geval een boete. ‘Foei meneer/mevrouw, niet meer doen.’ Wanneer een moslima een ‘dreig-tweet’ retweet, dan gaat ze het gevang in. Mocht ik Noam Chomsky [Amerikaans filosoof, red.] ooit tegenkomen, dan zal ik hem de hand schudden en zeggen: Professor, u had gelijk, niemand gelooft echt in vrijheid van meningsuiting.”

De persoon die de profeet beledigt, of hij nu moslim of niet-moslim is, wordt gedood

Hoe denk jij over het plegen van aanslagen in Europa?

„Ik zou zoiets niet doen. Ik zou het ook anderen afraden, omdat het slecht is voor de moslimgemeenschap in Nederland.”

Je bent principieel tegen aanslagen?

„Dat niet, maar op nietsvermoedende burgers aanslagen plegen heeft in mijn optiek geen enkel nut. Omdat mensen vaak alleen de Westerse oorlogspropaganda te horen krijgen. Een ieder die de profeet beledigt zie ik niet als een nietsvermoedende burger, zoals bij Charlie Hebdo.”

‘Charlie Hebdo’ was wel gerechtvaardigd?

„De straf die staat op het beledigen van de profeet komt uit de Koran en de Sunnah, en het beledigen van de profeet is een dusdanige misdaad dat een oprechte moslim dat niet zomaar kan laten gaan.”

Een tekenaar die de profeet beledigt, mag dus worden vermoord?

„De persoon die de profeet beledigt, of hij nu moslim of niet-moslim is, wordt gedood.”

En de aanslagen in Brussel?

„Het is natuurlijk verschrikkelijk dat het Belgische volk zo moet lijden voor de daden van haar overheid. De ware schuld ligt niet bij het Belgische volk, noch bij IS, maar bij de Belgische overheid die haar nietsvermoedende burgers in een slopende oorlog heeft meegesleept.”

Bekijk hieronder het fragment waarin Zakariya over zijn idealen vertelt:

Het is een redenering die vaker terugkomt wanneer Zakariya het heeft over de terreurdreiging in Europa. Onder jihadisten, en dus ook bij Zakariya, leeft het idee dat het Westen al jarenlang oorlog voert tegen de islam.Het beste voorbeeld hiervan ziet hij in de Amerikaanse inval in Irak in 2003. Saddam Hussein werd verwijderd, shi’iet Maliki aan de macht geholpen. Een „marionet” van Amerika, noemt Zakariya hem. Maliki onderdrukte de sunnitische moslims. Hierdoor ging de Westerse oorlog tegen de islam verder, tot nu zelfs, want óók de huidige bombardementen in Syrië en Irak ziet Zakariya als onderdeel van die oorlog. „De Nederlandse regering moet goed in de spiegel kijken”, zegt de strijder. „IS en andere groepen hebben nog geen schot gelost in Nederland maar er zijn al meer dan 1100 Nederlandse bommen gevallen in Irak. Dat is een reden waarom mensen overgaan tot dit soort acties. Als ik jouw achtertuin met meer dan 1000 granaten bombardeer, ga je mij dan zeggen: nou dank je wel Zakariya?”

Nederlanders moeten gaan demonstreren tegen die bombardementen, vindt hij. Dat zou een manier zijn om te voorkomen dat hier aanslagen worden gepleegd. Zakariya: „De Russische bevolking liet jaren geleden weten door te demonstreren dat zij niet achter haar regering stond. De mujahideen (jihadstrijders, red.) in Tsjetsjenië brachten meteen een video uit dat het Russische volk geen doel meer zou zijn.”

Eigenlijk zeg je: als Nederlanders geen aanslagen meer willen, moeten zij de profeet niet meer beledigen en gaan demonstreren tegen hun eigen regering?

„En stoppen met bombarderen van Irak, Mali, et cetera.”

Hoe voelt het om te worden bestempeld als een gevaar, met een vermelding op de terrorismelijst?

„Het geeft soms een gevoel van verbazing. De VS komt weg met zware en brute martelingen, verkrachtingen, een mensonterende behandeling voor gevangenen, maar de religie waarin al het bovengenoemde verboden is, krijgt dit in de schoenen geschoven.”

Deze dingen zijn geen structureel onderdeel van Westers beleid.

„Ik denk dat menig Irakese vrouw daar anders over denkt. Amerikaanse soldaten wordt maar al te ‘goed’ geleerd om Arabieren als het laagste van het laagste te zien. Sandnigger, ragheads, towelheads, woorden die er niet om liegen.”

Dat wil nog niet zeggen dat het Westers beleid is om moslims te vernederen.

„De visitatie van gevangenen op de TA [Terrorisme Afdeling, red.] vind ik anders behoorlijk ver gaan. Ze worden zelfs gevisiteerd als ze net hun cel uitkomen.”

We kunnen de Nederlandse gevangenis toch niet vergelijken met hoe IS omgaat met gevangenen?

„Dat weet ik niet, beide heb ik niet gezien. Beide wil ik ook niet zien, martelen is binnen de islam verboden. Mensen moeten IS niet als islamitische standaard nemen wanneer zoveel geleerden zich tegen hen hebben uitgesproken en zelfs al-Nusra hen bevecht.”

Heb je ooit getwijfeld aan de haalbaarheid van een kalifaat? De aanhoudende bombardementen en de gevechten tussen IS en Al-Nusra brengen zo’n islamitische staat niet dichterbij.

„Ik hoop dat ze zich verenigen, maar die staat komt er sowieso. Met of zonder IS, met of zonder al-Nusra. We wisten dat het een weg met vele obstakels en vele vijanden is. Maar geduld is ons wapen.”