Negatief nieuws bestaat voor Trump niet

Voorverkiezingen VS Al noemt Donald Trump de pers ‘uitschot’, Amerikaanse media kunnen geen genoeg van hem krijgen. Wat betekent het als één kandidaat alle aandacht naar zich toezuigt?

Foto MOLLY RILEY / AFP

Het roddelblad National Enquirer, bekend van primeurs als ‘Hillary Clinton heeft nog zes maanden te leven’, speelt plotseling een grote rol in de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Het blad bracht donderdag het nieuws dat de Republikeinse presidentskandidaat Ted Cruz affaires heeft gehad met vijf vrouwen.

Bewijs gaf National Enquirer niet. Toch voelde Cruz zich gedwongen op het stuk in te gaan. De beschuldigingen waren „rotzooi”, „totale leugens”, en kwamen volgens hem van „Donald Trump en zijn handlangers”. Trump reageerde ook, met typische Trump-verwarring: hij had niets met het stuk te maken, zei hij. Maar hij prees de onderzoeksjournalistiek van het blad: „Ze hadden gelijk met O.J. Simpson, John Edwards, en vele anderen.”

De zaak is een perfect voorbeeld van Trumps innige omgang met een groot deel van de Amerikaanse media. Hij is het dominante verhaal in deze verkiezingen, terwijl hij vergeleken met anderen amper zendtijd of advertentieruimte koopt. Hij krijgt volop aandacht en heeft bevriende media die het vuile werk voor hem opknappen.

De eigenaar van National Enquirer, David Pecker, is een vriend van Trump. Het blad publiceerde onlangs een artikel met de kop ‘TRUMP MOET PRESIDENT WORDEN!’. Trump zelf heeft gezegd dat Pecker de leiding over Time Magazine moet krijgen.

De samenwerking tussen Trump en de media is een win-winsituatie. Ze worden er allebei beter van. In het voorbeeld van National Enquirer: het blad heeft een scoop, Trump kan zich gratis aan kiezers presenteren en krijgt nieuwe munitie om ‘Liar Ted’ aan te vallen.

Voorkeur voor media in de marge

Trump gebruikt minder prominente media als bondgenoot. Traditionelere politici zullen hun neus ophalen voor National Enquirer, Trump niet. Hij liet zich in januari uitgebreid interviewen door het blad. Diezelfde strategie gebruikt hij bij andere media in de marge, die wél een groot bereik hebben in zijn aanhang zoals complottenwebsite Infowars en het rechts-conservatieve blog Breitbart.

Hoe Breitbart in het gareel werd gebracht, is een verhaal apart. Gisteren moest Trumps campagneleider, Corey Lewandowski, zich bij de politie melden na een aanklacht voor geweldpleging. Hij zou Breitbart-journalist Michelle Fields tijdens een Trump-bijeenkomst eerder deze maand hardhandig hebben weggehouden bij Trump. Alle Amerikaanse media maakten er dinsdag melding van, zoals ze alle episodes in deze affaire al hadden gemeld. Dat Breitbart namens Fields excuses eiste, maar die niet kreeg. Dat de site vervolgens een stuk plaatste dat twijfels zaaide over haar verhaal. Hoe Fields toen woedend ontslag nam, gevolgd door enkele prominente journalisten. Een van hen, Ben Shapiro, schreef dat Breitbart, invloedrijk onder ultraconservatieve Republikeinen, „Trumps persoonlijke Pravda” is geworden. Breitbart vaart nu een volledige pro-Trumpkoers.

Niet alle publiciteit is dus positief over Trump, maar hij blijkt ook gebaat bij negatief nieuws. Nadat media het dagenlang hadden over geweld op zijn bijeenkomsten, won hij de eerstvolgende voorverkiezingen ruim.

Op iedere bijeenkomst wijst Trump naar meegereisde journalisten. „Kijk naar hen”, zegt hij dan. „Ze zijn zo oneerlijk, het is uitschot.” In werkelijkheid heeft Trump vrijwel onbeperkt toegang tot de pers. Hij komt niet naar de studio, maar belt op, in vaak lange gesprekken. Ook gevestigde zenders als NBC of CNN maken hier gebruik van. Niet zelden is hij op vier kanalen achter elkaar te beluisteren in de goedbekeken ochtendshows.

Zijn campagneleider aangeklaagd?! En weer is Trump in het nieuws

De zondagsprogramma’s, die traditioneel over politiek gaan, worden het meest beheerst door Trump. Hij belde in ruim een jaar tijd volgens perswaakhond Media Matters 28 keer in, en was 35 keer te gast.

Het bedrijf MediaQuant berekende dat Trump voor ongeveer twee miljard dollar aan gratis publiciteit heeft gekregen op televisie, internet en in de kranten. Ter vergelijking: Ted Cruz zit op ongeveer 300 miljoen.

Wat betekent het voor het democratisch verkiezingsproces, als één kandidaat zoveel aandacht naar zich toezuigt? Het NBC-zondagsprogramma Meet The Press besloot deze maand in elk geval te stoppen met Trumps telefoontjes.

Typerend voor de haat-liefdeverhouding tussen Trump en de media is de gecompliceerde verhouding tussen de kandidaat en Fox News. Fox is het belangrijkste conservatieve tv-station en al jarenlang de stem van de Republikeinse Partij. Dit jaar ligt dat moeilijk. Trump domineert de voorverkiezingen en is geliefd onder veel Fox-kijkers. Maar presentatoren pakten Trump tot nu toe hard aan in de goedbekeken tv-debatten.

Lastige relatie met Fox

Trump richtte zijn toorn op Megyn Kelly, die hem in het eerste debat scherp ondervroeg. Trump noemt haar nu vaak „gestoord” en „overschat”. Fox News liet weten dat de zender achter Kelly staat, en noemde Trumps „obsessie” met haar „ziek”.

Maar de worsteling van Fox wordt duidelijk in de programma’s van twee gezichtsbepalende anchors: Sean Hannity en Bill O’Reilly. Hannity steunt Trump openlijk. O’Reilly interviewde Trump deze maand met fluwelen handschoenen. De presentator zei daar achteraf over:

„Andere media vinden dat je alleen goed bezig bent als je Trump veroordeelt, hem onverdraagzaam noemt. Racisme is de bijl waarmee op hem wordt ingehakt.”

De kwestie rondom Kelly kan worden gezien als een waarschuwing van Trump aan het adres van andere Fox-presentatoren: dit gebeurt er, als je je tegen mij keert.

    • Guus Valk