Zij willen heel even niets met waterpolo te maken hebben

Waterpolo Nederland werd vijfde op het olympisch kwalificatietoernooi. Geen Rio, maar wel de eerste reserve. Er rest een sprankje hoop: schorsing van Rusland.

De teleurstelling bij Dagmar Genee (links) enVivian Sevenich na de uitschakeling zaterdag tegen Spanje. Foto Gertjan Kooij/Novum

En weer kwamen de tranen. Bij de speelsters, maar ook bij bondscoach Arno Havenga. Alles voor het laatst. Nog één keer de sporttas inpakken. De laatste teambespreking. Het afscheid in de kleedkamer, het laatste bedankje van de bondscoach – voor alle inspanningen. „Vreselijke momenten. Je voelt dat je iets gaat afsluiten, iedereen is er doodziek van”, zegt Havenga. Hij oogt moe, leeg, ontdaan. „Ik heb slecht geslapen de laatste dagen.”

Van de hemel naar de hel

De Nederlandse ploeg haalde maandagmiddag in het Groenhovenbad in Gouda een schrale troostprijs met de zege op Griekenland (9-7). Een vijfde plaats op het olympisch kwalificatietoernooi bleek, na de dramatische eliminatie voor ‘Rio’ op zaterdag, het maximaal haalbare.

De Verenigde Staten, Rusland, Italië en Spanje hebben zich in Gouda geplaatst voor de Olympische Spelen in Rio. Eerder hadden Australië, China, Hongarije en Brazilië dat al gedaan. De VS wonnen in Gouda in de finale van Italië met 11-6. Spanje verloor in de strijd om het brons met 10-4 van Rusland.

Van de hemel naar de hel in een paar maanden tijd. Afgelopen zomer waren ze nog de gevierde ploeg, met dat onverwachte zilver op het WK in Kazan. Een absoluut hoogtepunt voor de ploeg die na het olympische wonder in Beijing (2008) zo diep was gezonken. Afgelopen zaterdag was de kater kolossaal voor de speelsters, toen Spanje in de beslissende strijd om een olympisch ticket een paar klassen te sterk was. „Natuurlijk dachten we allemaal aan stoppen”, zegt Klaassen geëmotioneerd. Zij miste vier jaar geleden al de Spelen van Londen. „Je wilt even niets meer met waterpolo te maken hebben.”

Geen grote beslissingen deze week

Havenga sprak zijn speelsters maar kort na het slotduel. Maar hij had een dringende boodschap. „Ik heb tegen die meiden gezegd: wees verstandig, neem deze week geen grote beslissingen. Iedereen denkt: zak er allemaal lekker in. Ikzelf ook. Maar dat is pure emotie.”

Maar ook hij, Havenga, al ruim tien jaar in verschillende functies betrokken bij de vrouwenploeg, wil niet vooruitlopen op de evaluatie van het mislukte kwalificatietoernooi. Zijn contract loopt af na de Spelen – die hij dus als bondscoach niet zal meemaken. „We gaan deze week met de staf en NOC*NSF evalueren, kijken of we de juiste prioriteiten hebben gesteld.”

Wat als Rusland wordt geschorst

Ondanks het rampzalige begin van 2016 – Nederland miste in de verloren EK-finale in januari al een rechtstreeks ticket naar Rio – gloort er, heel in de verte, misschien nog een lichtpuntje. Rio kan – je weet maar nooit – nog via een achterdeur worden bereikt, want één van de vier landen die zich wel plaatsten, is Rusland. En dat land, ook de zwemmers, ligt zwaar onder vuur vanwege een lawine aan dopingschandalen.

Havenga wil er niet te veel hoop op vestigen om zijn meiden niet nog meer pijn te doen. Toch valt zo’n ‘Meldonium-route’ niet uit te sluiten. Alleen al om die reden had Nederland maandagmiddag, in de strijd om de vijfde plaats, alle redenen nog één keer alles uit de kast te halen.

Door de zege op Griekenland is Nederland in elk geval eerste reserve voor Rio, mocht één van de gekwalificeerde landen worden teruggetrokken. Havenga: „Je hoort geruchten dat Rusland misschien niet naar de Spelen gaat, maar ik hou daar geen rekening mee. Natuurlijk heb je ergens een klein sprankje hoop. Dat is triest voor de sport, maar dan ben ik even puur egoïst. Maar die kans acht ik niet groot.”

Niet bang voor toekomst

Hij was vooral blij dat zijn speelsters „met karakter” hadden gespeeld tegen Griekenland, na het drama tegen Spanje. „Je kunt toch nog enigszins met opgeheven hoofd hier weg, hoe ziek we er ook van zijn. Maar je weet nooit wat er gebeurt. Wij hebben na de uitschakeling het beste eruit gehaald. En of dat gevolgen heeft, ik denk het niet. Maar je zou stom zijn om het weg te geven terwijl achteraf blijkt dat het wel gevolgen had.”

Bang voor de toekomst van de vrouwenploeg is hij niet. Door de tweede plaats op het EK is de A-status, en het inkomen voor de speelsters, gegarandeerd. Hij ziet de ploeg niet ineens afdalen naar de kelders van Europa. „Als er minder geld beschikbaar komt, zullen we inventief moeten zijn. Zoals Robin van Galen doet met de financiering van de mannenploeg. Als de nood aan de man komt, worden mensen creatief. Maar ik denk dat het gros van deze groep gewoon blijft spelen.”

Steun van zwembond KNZB

Havenga krijgt steun van KNZB-directeur Jan Kossen. „We hebben vorige week gesproken met NOC*NSF over de sportfinanciering vanaf 2017. Naar alle waarschijnlijkheid zijn er niet minder middelen beschikbaar, en het verdeelmodel zal naar verwachting ook niet veranderen.”

En als het aan hem ligt, blijft Havenga gewoon bondscoach. „We hebben anderhalve maand geleden al met Arno gesproken over de verlenging van zijn contract. Dat is niet veranderd. Hij is pas twee jaar bezig als bondscoach. En volgend jaar is er weer een WK waterpolo in Boedapest, dan moet de ploeg er weer staan.”

    • Rob Schoof