Volgende Pasen graag met echt paasgevoel

Vraag naar de betekenis van Pasen en de meeste mensen halen hun schouders op. ‘Oma’ Heleen Crul wil dat Pasen gewoon Pasen blijft .

Foto ANP / Remko de Waal

Nu Pasen achter de rug is, kunnen we rustig constateren dat dit feest meer en meer verkerstmist raakt. Alle sfeerbrengers die vroeger uitsluitend bij het kerstfeest werden gebruikt, worden nu ook massaal voor Pasen aangeboden. Zij het in iets gewijzigde vorm en andere kleuren.

Voor de paasboom worden de kronkelige takken van de corylus oftewel hazelaar gebruikt. In plaats van ballen hangen er eieren aan. Het paasontbijt of de paasbrunch kan niet zonder speciaal paastafellaken en paasstol.

De bloemstukjes op tafel en de figuren zijn aangepast. Ze zijn overwegend geel, wit en groen. In plaats van groen, goud, rood. De kerstmannetjes hebben plaats gemaakt voor paashazen. Er is speciaal cadeaupapier te koop. Met de suggestie dat je met Pasen ook nog andere cadeautjes hoort te geven dan een chocolade ei of paasmandje.

De krans op de voordeur is een must als je de vrouwenbladen moet geloven. Iets met buxus, gele linten en voorjaarsbloemetjes.

Het Lumen Christi dat op paaszondag van achter uit de kerk naar het altaar werd gebracht; die magische sfeer

Vanwaar dat overweldigende aanbod van paaskneuterigheid in de winkels? Is het louter commercie? Appelleert het aan het verlangen naar pastelkleurige onschuld? Pasen belooft van oudsher de belofte van voorjaar en verrijzenis: ‘alles wordt weer nieuw’ In de natuur is dat duidelijk te bespeuren, en ons verlangen naar een nieuw, aangenamer seizoen met een meer naar buiten gericht leven wordt de komende tijd waargemaakt. Als zodanig is het paasfeest een mijlpaal.

Maar de essentie van Pasen is door de ontkerkelijking grotendeels verdwenen. Persoonlijk betreur ik dat. In mij bestaat nog het kind dat zich herinnert hoe de kerkklokken op paaszaterdag om 12 uur begonnen te luiden, omdat de vasten voorbij was. Dat enorme feestelijk gevoel dat je toen kreeg. En het Lumen Christi dat op paaszondag van achter uit de kerk met kaarsen en Gregoriaans gezang naar het altaar werd gebracht. Die magische sfeer werd ook thuis voortgezet.

Vraag je naar de betekenis van Pasen, dan geven 55-plussers dikwijls nog een religieus antwoord. Een deel van hen wordt ieder jaar weer geroerd en gelouterd door de Matthäus-Passion met het lijdensverhaal en de wederopstanding van Jezus. Vraag je aan jongere generaties wat het paasfeest in feite is, dan halen ze veelal hun schouders op in onwetendheid. Wel wordt Pasen bijna unaniem gekoppeld aan ‘eieren zoeken’. Maar waar komt dit ritueel eigenlijk vandaan?

Het zou afkomstig zijn van Ostara, de Germaanse Godin van de dageraad en de lente. Ze had een kip die altijd haar eieren verstopte, zo wil het verhaal. Uit woede daarover veranderde ze de kip in een haas. De haas zocht en vond de eieren. Een ander verhaal is gebaseerd op het verschijnsel dat sommige vogels hun eieren leggen in kuilen en hazenlegers. Men dacht daarom dat het hazeneieren waren. Vandaar het gebruik om paaseieren te gaan zoeken.

De symboliek van de paashaas, het verven van eieren en ze verstoppen, heeft een lange geschiedenis. Door de onlosmakelijke verbondenheid met het paasfeest en de komst van de lente zijn ze een ceremonieel blijvertje dat tot op de dag van vandaag gekoesterd wordt. Maar toch betreurt deze oma de teloorgang van het echte, speciale paasgevoel. Laat Pasen toch vooral zoveel mogelijk Pasen blijven.