Telkens weer kwam hij Barcelona redden

Herdenking Johan Cruijff Het overlijden van Johan Cruijff maakte veel los bij FC Barcelona. Dankzij hem kreeg de club keer op keer zijn trots weer terug.

Jordi Cruijff spreekt dinsdag in Camp Nou, het stadion van FC Barcelona, op de herdenkingsbijeenkomst van zijn vader. Albert Gea/Reuters

Als de naaste familieleden van Johan Cruijff, oud-spelers en de huidige selectie van Barça dinsdagmiddag over de rode loper van Camp Nou naar binnen zijn gegaan om een laatste boodschap aan de voormalige wereldster te schrijven, gaat het condoleanceregister in Barcelona na vier emotionele dagen dicht. Tienduizenden Catalanen brachten op serene wijze een laatste eerbetoon aan de Nederlandse legende, die vorige week donderdag op 68-jarige leeftijd overleed. „Eigenlijk kan ik het nog steeds niet geloven”, zegt socio Manuel Acuña nadat hij langs een foto van een lachende Cruijff is gelopen. „Hij zit voor altijd in ons hart.”

Herdacht door vriend en vijand

Het overlijden van Cruijff maakte sentimenten los bij vrienden en vijanden van de voormalige nummer veertien. Zo was het bezoek van Florentino Pérez afgelopen zaterdag aan Camp Nou bijvoorbeeld bijzonder te noemen. De voorzitter van aartsrivaal Real Madrid was speciaal naar Barcelona gevlogen om Cruijff een eer te bewijzen. Samen met Barça-voorzitter Josep Maria Bartomeu liep hij door het vertrek dat speciaal voor Cruijff was geopend. „Cruijff is in hetzelfde jaar als ik geboren en ik volgde hem zijn hele leven”, stelde Pérez. „Hij veranderde de geschiedenis van het voetbal. Niet alleen in Spanje, maar wereldwijd. Cruijff is één van de mensen die eeuwig zal blijven voortbestaan.”

De voorzitter van Real Madrid gaf daarmee het goede voorbeeld aan verschillende oud-voorzitters van FC Barcelona, die in onmin leefden met Cruijff. De club heeft bekendgemaakt dat alle nog levende voorzitters deze zaterdag bij het duel tussen Barcelona en Real Madrid aanwezig zullen zijn. Agustí Montal, Raimon Carrasco, José Luis Núñez, Enric Reyna, Joan Laporta, Sandro Rosell zullen voor het eerst allemaal samenkomen bij de klassieker, die ten dele in het teken zal staan van het overlijden van Cruijff.

Albert Gea/Reuters

Aartsrivalen, maar niet op de herdenkingsbijeenkomst van Johan Cruijff. Daar poseren Josep Maria Bartomeu (rechts), voorzitter van FC Barcelona en zijn collega van Real Madrid Florentino Perez samen. Albert Gea/Reuters

Cruijff veranderde voetbal in kunst

Montal was in 1973 de voorzitter van FC Barcelona die Cruijff naar Catalonië wist te halen. De Amsterdammer verdiende destijds één miljoen dollar per jaar, maar bleek de investering meer dan waard. De beste Nederlandse voetballer ooit maakte Barcelona voor het eerst sinds veertien jaar weer kampioen van Spanje. Boven alles zorgde hij ervoor dat de Catalanen eigenwaarde kregen. „Na jaren van lijden konden we dankzij Cruijff weer met opgeheven hoofd naar school”, stelde Laporta in een afscheidsbrief aan Cruijff in El Mundo Deportivo.

Laporta, die later zou uitgroeien tot vriend en advocaat van Cruijff, omschreef welke gevoelens El Flaco losmaakte in de jaren zeventig. „Johan veranderde het voetbal in kunst. Hij versnelde, rende, sprong elegant en speelde met de buitenkant van de voet. Een onbetwist leider. Vanaf zijn eerste thuiswedstrijd tegen Granada verloor Barça geen wedstrijd. Als jonge jongens droegen we hetzelfde kapsel als hij, we probeerden te spelen als hij, we wilden rennen als hij.”

De vader van het succes

Het was voorzitter Núñez die Cruijff in 1988 naar FC Barcelona haalde als coach van de club. Cruijff bracht ook als coach de club terug naar de top en won als eerste trainer van FC Barcelona in 1992 de Europa Cup I. Het succeselftal van Cruijff ging de geschiedenisboeken in als het DreamTeam. De voorbije dagen droegen vele fans het karakteristieke oranje shirt toen ze een laatste boodschap schreven aan de vader van het succes. Aan het trainerschap van Cruijff kwam in 1996 een einde toen dezelfde Núñez hem ontsloeg. De afgelopen jaren heeft de oud-voorzitter tevergeefs geprobeerd om zich met Cruijff te verzoenen.

Eventjes erevoorzitter

Laporta betrok Cruijff in 2003 weer als adviseur bij de club. De toenmalige voorzitter luisterde naar het Nederlandse orakel en daarmee werd de basis gelegd van een nieuwe succesperiode. Cruijff schoof zijn oud-spelers Frank Rijkaard en Pep Guardiola naar voren als coaches. Barcelona keerde terug aan de wereldtop. Laporta benoemde Cruijff vlak voor zijn vertrek in 2010 tot erevoorzitter van FC Barcelona.

Met de komst van voorzitter Rosell later dat jaar was het weer snel gedaan met de invloed van Cruijff, die uit eigen beweging zijn titel als erevoorzitter inleverde. Een pijnlijk moment in de clubgeschiedenis van FC Barcelona. Tussen Cruijff en Rosell zou het nooit meer goed komen. De huidige presidente Bartomeu probeerde het contact met het clubicoon te herstellen. Vanaf het moment dat Cruijff in oktober vorig jaar te horen kreeg dat hij longkanker had, was de clubleiding louter positief over Cruijff. Deze maand tekenden de Cruyff Foundation en Barcelona zelfs een samenwerkingsovereenkomst. Cruijff was echter al te ziek om bij de presentatie aanwezig te kunnen zijn. Toch was er zo verzoening vlak voor zijn dood. Barça en Cruijff zullen nu voor altijd aan elkaar verbonden blijven.