De rivier was de enige echte tegenstander

De winnaars van de Boat Race van dit jaar: Cambridge (mannen) en Oxford (vrouwen). Eén boot dreigde te zinken.

Zware omstandigheden op de Theems: de vrouwenploegen van Cambridge (links) en Oxford, de latere winnaar, met aan boord de Nederlandse Joanneke Jansen. Foto Matthew Childs/Reuters

De Theems bepaalt de Boat Race. Bij mooi weer is de rivier die door Londen slingert zo glad als een ijsbaan. Bij slecht weer, zoals afgelopen zondag, een ruige achtbaan. Scheidsrechter Matthew Pinsent, de Britse roeilegende die vier keer achter elkaar olympisch kampioen werd, sprak zelfs over „bijbelse omstandigheden”.

De wind kwam met snelheden van veertig tot vijftig kilometer per uur recht op de boten af, en in tegenovergestelde richting van het getij. Alle boten maakten water, die van de vrouwenploeg van Cambridge dreigde zelfs te zinken.

Maar de eeuwenoude Boat Race wordt nooit afgelast vanwege het weer. Slechts één keer, in 1912, nadat Oxford halverwege was gestopt om de boot te legen, en Cambridge bijna zonk, legde de scheidsrechter de wedstrijd stil en werd deze twee dagen later hervat. In andere jaren ging de race gewoon door, ook al zonk er een boot.

Moderne roeiboten hebben pompen, maar die konden het woelige water afgelopen weekeinde niet aan. Henry Hoffstot, van de winnende Cambridge-mannenploeg, vertelde na afloop van zijn race dat hij „in de laatste kilometers elke dertig seconden ‘pomp, pomp’ had geschreeuwd”. „Zelfs met het beste materiaal weet je dat de rivier je echte tegenstander is”, aldus Hoffstot.

Opgeven? Dat nooit

„Het water liep sneller naar binnen dan onze pompen het eruit konden halen”, zei Hannah Roberts, van de verliezende Cambridge-vrouwenploeg. Scheidsrechter Rob Clegg gaf de vrouwen halverwege de kans op te geven, toen hun boot onderliep. Ze weigerden. „Hier hebben we het hele jaar voor getraind”, zei Roberts. Hoewel de ploegen ook andere wedstrijden roeien, is die tegen de rivaliserende studentenstad de belangrijkste, en de race waar zij hun verdere leven om bekend zullen staan.

De winnende ploegen wisten het beste met de turbulente Theems om te gaan. De route tussen Putney Bridge en Hammersmith Bridge – een afstand van 6,8 kilometer – wordt niet gemarkeerd door boeien, de stuur kiest op de dag zelf de beste tactiek.

De rivier was bijna een zee

Waar Oxford-stuurvrouw Morgan Baynham-Williams haar ploeg naar de bescherming van de oevers laveerde, probeerde Cambridge in het midden van de rivier tegen de golven op te roeien. Met overstroming tot gevolg. Op een gegeven moment verdween de boot zelfs even onder de waterlijn, terwijl de ploeg nog doorroeide. Daarna deden de pompen hun werk. Van de problemen bij Cambridge merkten de Oxford-vrouwen niets, vertelde de Nederlandse Joanneke Jansen. Ze zei dat ze in tien jaar roeien – eerder roeide ze voor DDS en Laga in Delft, en Triton in Utrecht – nog nooit zulke omstandigheden had meegemaakt. De Theems was „bijna een zee”, zei Jansen. „Het was heel moeilijk de riemen in het water te krijgen. Dit ging om overleven, niet om roeien.”

De vrouwenploeg van Oxford had van tevoren „uitgebreid” over de ruigheid van de Theems gepraat, net zoals de mannen van Cambridge dat hadden gedaan. Coach Steve Trapmore (Cambridge-mannen) zei dat de ploeg het hele jaar onder verschillende weersomstandigheden had geoefend. De overwinning van zijn lichtblauwe mannenploeg was „des te zoeter” omdat het donkerblauwe team van Oxford drie jaar op rij een van de meest legendarische roeiwedstrijden op zijn naam had geschreven.