De boer verandert meer dan de koe

Fotografie Het Fries Museum laat oude koeienfoto’s van Cas Oorthuys zien en nieuwe van Hans van der Meer. Geïnspireerd door Oorthuys trok Van der Meer Friesland in.

Foto Hans van der Meer

Fotograaf Hans van der Meer (60) fotografeerde melkveehouder Jaap Hemke (60) voor het eerst terwijl die de bal inwierp voor zijn plaatselijke voetbalvereniging. De foto kwam terecht in het boek Hollandse Velden dat Van der Meer met Jan Mulder maakte (1998). De tweede keer dat de fotograaf en de boer elkaar ontmoetten, was in 2000 toen Van der Meer Hemke had gevraagd in voetbaltenue te poseren voor een EK-reclamecampagne. Een vriendschap ontstond.

Sindsdien trekken de fotograaf en zijn gezin twee maal per jaar een week in het huis van de boer, zodat die met een gerust hart op vakantie kan. Misschien ligt hier wel de kiem voor de tentoonstelling De Koe: Cas Oorthuys en Hans van der Meer die vanaf 26 maart te zien is in het Fries Museum.

Nederlands Fotomuseum

Uit Rundvee van Cas Oorthuys. Nederlands Fotomuseum

Het Nederlands Fotomuseum vroeg Van der Meer een eigentijds beeld te maken bij werk uit het fotoarchief. Voor deze documentaire opdracht koos Van der Meer uit het archief het fotoboek Rundvee van fotograaf Cas Oorthuys uit 1948. Oorthuys geeft hierin in opdracht van het Ministerie van Landbouw een romantisch, redelijk propagandistisch beeld van de melkveehouderij in de tijd van de wederopbouw. Geïnspireerd door Oorthuys’ foto’s trok Van der Meer Friesland in om vast te leggen welke keuzes veehouders maken in deze tijd van discussies over dierenwelzijn en strengere regelgeving.

De pluim van de staart kan met een nylon draadje naar achter worden getrokken

Foto Hans van der Meer

Melkveehouder Jaap Hemke. Foto Hans van der Meer

Toch weer hoorns, of niet? Intensief of extensief boeren? Het kalfje wel of niet langer bij de moeder laten? Er zijn zoveel beslissingen die boeren moeten nemen. Hun keuzes worden onder andere bepaald door het soort bedrijf dat ze van hun ouders erfden en de grond waarop dat staat. Hans van der Meer wil aan de hand van foto’s en begeleidende teksten laten zien dat geen boerenbedrijf hetzelfde is en tegelijkertijd de ontwikkeling schetsen in de Nederlandse rundveehouderij.

Aan de vooravond van de tentoonstelling kijken fotograaf en boer samen naar een aantal oude en nieuwe foto’s. Voordat Van der Meer van de boerderij in Hoogwoud bij Hoorn weer naar zijn driekamerappartement in Amsterdam vertrekt, neemt hij met zijn telefoon nog wat foto’s van de pasgeboren lammetjes. Zonder kan hij echt niet thuiskomen.